Λίμνη Πλαστήρα: Ορειβατικό Καταφύγιο Αγράφων

Αν και οι τακτικοί του ένοικοι είναι ορειβάτες, παραμένει δελεαστικό για μεγάλες παρέες, αφού διαθέτει περιβάλλον πιο περιποιημένο από το σύνηθες με «ξενοδοχειακό» αέρα: Το διώροφο Ορειβατικό Καταφύγιο Αγράφων βρίσκεται σε υψόμετρο 1536 μ., στην περιοχή Καραμανώλη, 6 χλμ. περίπου από τη Νεράιδα. Πέτρινο κτίριο, πρόσφατα χτισμένο, με έντονη την παρουσία του ξύλου να το ζεσταίνει, διατηρεί την αίσθηση του περιποιημένου και παρεΐστικου - προσφέροντας, φυσικά, γενναιόδωρη θέα στη λίμνη. Ποντάρετε μόνο στις βασικές εξυπηρετήσεις: κεντρική θέρμανση, τζάκι, κουκέτες, κουβέρτες, κουζίνα, τουαλέτα, διευκολύνσεις φαγητού και μαγειρέματος. Για τη διαμονή, πρέπει να κάνετε κράτηση στα 92922 και 693 2744194.

Λίμνη Πλαστήρα: Μπελοκομίτης

Από τη θέση Παλαιομονάστηρο, ανάμεσα στο Φράγμα και τον Μπελοκομίτη (περιοχή Ζυγογιαννέικα), ξεκινάει μονοπάτι για το Παρατηρητήριο, ένα πετροχτισμένο πλάτωμα, απ' όπου μπορείτε να θαυμάσετε τη λίμνη σε όλο το μήκος και το πλάτος της, το Θεσσαλικό κάμπο και το ορεινό σύμπλεγμα των Αγράφων. Μπορείτε πάντως να φτάσετε ως εδώ και με αυτοκίνητο, κάνοντας μια παράκαμψη 2 περίπου χλμ. από το βασικό δρόμο και ακολουθώντας την πολύ καλή σήμανση. Ο δρόμος είναι βατός, ακόμα και με ένα συμβατικό ΙΧ.

Λίμνη Πλαστήρα: Καρίτσα

Στον παραπόταμο του Μέγδοβα, τον Καρυτσιώτη ποταμό, σε απόσταση 11 χλμ. πριν από το χωριό Καρίτσα, λειτουργεί ο ιχθυοτροφικός σταθμός «Εύρυτος». Οι φιλομαθείς ενημερώνονται για το πώς γίνεται η αναπαραγωγή της άγριας πέστροφας. οι... υπόλοιποι τσιμπολογούν καπνιστή πέστροφα με πατατοσαλάτα και τσιπουράκι, στην ψησταριά πλάι στον ιχθυοτροφικό σταθμό. Πληροφορίες, 94881.

Λίμνη Πλαστήρα: Νεοχώριο

Ο Βοτανικός κήπος του Νεοχωρίου λειτουργεί ως ένα «εργαστήριο υπαίθρου». Σε μια έκταση δέκα στρεμμάτων μπορείς να «σκανάρεις» τη χλωρίδα της περιοχής. Σε άμεση επαφή με τη λίμνη, περιπλανιέσαι ανάμεσα σε θαμνότοπους με πουρνάρια, πυξάρια, κρανιές, κέδρους, μυρτιές, και μικρούς κήπους με μυριστικά, ενώ φυτάρια ελάτης, φλαμουριάς, ιπποκαστανιάς, φιλοδοξούν, πέρα από τον «εκπαιδευτικό» για το κοινό ρόλο τους, να τονώσουν το φυσικό απόθεμα της περιοχής. Ερχόμενοι από τα Καλύβια Πεζούλας, θα συναντήσετε τον κήπο πριν το Νεοχώρι, στα αριστερά, κοντά στην παραλία της λίμνης. Είναι ανοιχτός καθημερινά 10 π.μ.-1 μ.μ., 5 μ.μ.-8 μ.μ., τιμή εισόδου 1 ευρώ (26345).

Λίμνη Πλαστήρα: Μορφοβούνι

Οπωσδήποτε στάση στον «Παράδεισο», για να αγοράσετε τα προϊόντα του Συνεταιρισμού Γυναικών Λίμνης Πλαστήρα στο Μορφοβούνι. Πρωτότυπες εκδοχές (κράνι, ρεντζέλι, κούμπολο), αλλά και τα κλασικά γλυκά του κουταλιού, σιγοβράζονται στα ξύλα για να διατηρήσουν τη φυσική τους γεύση, χωρίς βεβαίως προσθήκη συντηρητικών. Οι γυναίκες της λίμνης φτιάχνουν ακόμη τραχανά, χυλοπίτες, τσίπουρο, μαρμελάδες, αλλά μπορούν να σας προμηθεύσουν και τοπικά προϊόντα, όπως φασόλια, καρύδια, κ.ά.
Συνδυάστε την εξόρμηση με μια στάση στη φάρμα Ζαμπέτα, που βρίσκεται σε μικρή απόσταση από το χωριό προς το Κρυονέρι. Και μόνο να περιηγηθείτε στα δέκα στρέμματα της αγροτουριστικής μονάδας, θα περάσετε όμορφα. και το καλύτερο, μπορείτε να κάνετε βόλτες με άλογο στις καταπράσινες όχθες της λίμνης. Αν δεν έχετε κέφι για ιππασία, μπορείτε απλά να πιείτε ένα καφεδάκι στο αναψυκτήριο.

Λίμνη Πλαστήρα: Το μοναστήρι της Κορώνας

Νότια της Καρδίτσας και σε απόσταση είκοσι χιλιομέτρων περίπου, λίγο πιο πάνω από το Μοσχάτο (Βλάσδο), στον ορεινό όγκο των περήφανων Αγράφων, βρίσκεται το ξακουστό Μοναστήρι της Κορώνας. Κτισμένο σε υψόμετρο 800 μέτρων περίπου, σχεδόν κατακόρυφα πάνω από το θεσσαλικό κάμπο σε μια κατάφυτη από βελανιδιές και καστανιές πλαγιά, αποτελεί πραγματικό στολίδι και καύχημα για την περιοχή μας.

Όπως αποδεικνύεται από πατριαρχικά έγγραφα (σιγίλια), ευσεβείς χριστιανοί το 1123 μ.Χ. έκτισαν εκεί το πρώτο μοναστήρι και το αφιέρωσαν στη Γέννηση της Παναγίας. Άγνωστο για ποιο λόγο ίσως από επιδρομές βαρβάρων ο πρώτος αυτός ναός καταστράφηκε.

Η ανέγερση του νέου ναού αποδίδεται λίγο πριν από τα μέσα του 16ου αι., ενώ η αγιογράφηση του έγινε το 1587 μ.Χ. από τον

μοναχό Δανιήλ με έξοδα του "νέου κτίτορα" Ανδρέα Μπούνου.

Η παλαιότερη ονομασία του μοναστηριού ήταν «Μονή της Κρυεράς Πηγής», αλλά από τις αρχές του 18ου αιώνα το συναντούμε ως Μονή Κορώνας. Η τελευταία αυτή ονομασία υποστηρίζεται ότι προήλθε από την πανοραμική θέση στην οποία βρίσκεται. Σαν πραγματικό κάστρο, πάνω σ' ένα φυσικό

μετέωρο μπαλκόνι, αγναντεύει τον απέραντο θεσσαλικό κάμπο, ως τα Χάσια, την Όσσα και την Όθρυ.

Η προσφορά της Κορώνας στο Έθνος και την Ορθοδοξία είναι πολύ σημαντική. Ιδιαίτερα στα χρόνια της Τουρκοκρατίας το Μοναστήρι έπαιξε σπουδαίο ρόλο στη διατήρηση της εθνικής μας ταυτότητας ως Ελλήνων και Χριστιανών Ορθοδόξων. Υπάρχει μάλιστα η παράδοση που λέει ότι στη Μονή λειτούργησε Σχολή του Γένους, στην οποία εκτός των άλλων δίδαξε και ο Αναστάσιος Γόρδιος. Ακόμη, λέγεται πως σε περιόδους έντονων τουρκικών πιέσεων λειτούργησε εκεί και «Κρυφό Σχολειό».

Μεγάλες ιερατικές μορφές πέρασαν κατά καιρούς από την Κορώνα. Στα τέλη

του 16ου αιώνα ο ήρωας και εθνομάρτυρας Άγιος Σεραφείμ υπηρέτησε ως μοναχός αρχικά και ως Ηγούμενος στη συνέχεια, πριν γίνει Αρχιεπίσκοπος Φαναριού και Νεοχωρίου. Ο άξιος ιεράρχης Δαμασκηνός Παπανδρέου, Μητροπολίτης

Κορίνθου, Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Αντιβασιλέας από 31-12-1944 μέχρι 27-9-1946 υπηρέτησε στην Κορώνα. Ακόμη, ο συμπατριώτης μας από το Πιτσαρί (Αρτεσιανό) Καρδίτσας Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Σεραφείμ, από την Κορώνα ξεκίνησε τη μεγάλη πορεία της εκκλησιαστικής του διακονίας και προσφοράς

Σήμερα η Μονή Κορώνας είναι από τα ελάχιστα μοναστήρια του Νομού μας που λειτουργούν. Λόγω και της μικρής απόστασης από την Καρδίτσα, όλο και περισσότεροι χριστιανοί νιώθουν την ανάγκη να επισκεφθούν το αξιόλογο αυτό λατρευτικό κέντρο, όχι μόνο ως ευλαβικοί προσκυνητές, αλλά και για να παρευρεθούν σε διάφορες θρησκευτικές τελετές που κατά καιρούς γίνονται εκεί.

Η μεγαλειώδης φυσική ομορφιά της περιοχής, η μακραίωνη ιστορία του Μοναστηριού και τα αμέτρητα θαύματα της Παναγίας και του Αγίου Σεραφείμ συγκινούν βαθιά κάθε επισκέπτη

http://www.e-karditsa.gr/sights06.php

Εκδρομές στα γύρο χωριά της Λίμνης Πλαστήρα

Το χωριό Φυλακτή είναι ένα χωριό σε ένα υψόμετρο 1200 μέτρων με θέα στο δάσος με δέντρα ελάτης.

Στο χωριό Καλύβια Φυλακτής υπάρχουν πολλά παραδοσιακά ταβερνάκια με εδέσματα της περιοχής

Το Νεοχώρι ήταν κεφαλοχώρι των Αγράφων κατά τη διάρκεια του 16ου και 17ου αιώνα. Σήμερα διατηρεί ακόμα τον παραδοσιακό του χαρακτήρα και είναι από τα γνωστότερα χωριά της Λίμνης Πλαστήρα.

Πολύ κοντά στο χωριό Νεοχώρι υπάρχει ο Βοτανικός κήπος με διάφορα φυτά και δέντρα που υπάρχουν στο οικοσύστημα της περιοχής.

Το Μοσχάτο είναι ένα από τα ομορφότερα και γραφικότερα χωριά με μια μικρή πέτρινη γέφυρα.

Μπορείτε να επισκεφθείτε επίσης τα χωριά: Μούχα, Καστανιά, Άγιο Αθανάσιο, Κρυονέρι, Νεράιδα, Μεσενικόλα και Λαμπερό. Μην παραλείψετε να αγοράσετε μέλι από την περιοχή με σπάνια γεύση και φυσικά συστατικά

Μερικές από τις πιο δημοφιλείς δραστηριότητες που οι επισκέπτες μπορούν να απολαύσουν η πεζοπορία και εξερεύνηση διαδρομών μέσα από μονοπάτια.

Μπορείτε να ακολουθήσετε πορείες που είναι γνωστές αλλά και δικές σας διαδρομές απολαμβάνοντας την θέα του μοναδικού τοπίου της περιοχής.

Είναι αυστηρά απαγορευμένο να χρησιμοποιήσει κανείς βάρκα με κινητήρα όμως στη λίμνη, θα βρείτε ειδικά ποδήλατα θαλάσσης και κανό που μπορείτε να τα νοικιάσετε.

Η Λίμνη Πλαστήρα στην Καρδίτσα είναι από τα καλύτερα μέρη φυσικής ομορφιάς στην Ελλάδα που πρέπει πραγματικά να εξερευνήσετε.

Πάρτε αυτήν την απόφαση και είμαι σίγουρος ότι δεν θα το μετανιώσετε.

Λίμνη Πλαστήρα: Ιερά Μονή Παναγίας Πελεκητής

Η Ιερά Μονή της Παναγίας Πελεκητής είναι κτισμένη σε μια απόκρημνη πλαγιά των βουνοκορφών των Αγράφων. Εκκλησιαστικώς, υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων και γεωγραφικώς στο Νομό Καρδίτσας.
Είναι ένα πανέμορφο μεταβυζαντικό μνημείο με μια μοναδική και αξιολογότατη αρχιτεκτονικ, κτισμένο πάνω σ' έναν απότομο βράχο 1.400 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Βλέποντας ο προσκυνητής την Ιερά Μονή νομίζει ότι αυτή βρίσκεται μεταξύ ουρανού και γης και πως κρέμεται επάνω από το χωριό Καρίτσα του Δήμου Νεβροπόλεως Αγράφων.
Από την Ιερά Μονή αγναντεύει κανείς τη λίμνη Πλαστήρα, ενώ στο βάθος φαίνεται ο Θεσσαλικός κάμπος, το όρος Κίσαβος και πιο δεξιά, τα υψώματα του Δομοοκού.

Η Ι. Μονή Παναγίας Πελεκητής, επιβλητικό μεταβυζαντινό μνημείο, είναι κτισμένη επάνω σε ένα απότομο και υψηλό βράχωμα (1400 μ.) της Πίνδου, ένα χιλιόμετρο βορειοδυτικά του χωριού Καρύτσα.

Ομοιάζει να κρέμεται κυριολεκτικά επάνω από τον κόσμο, ενώ κάτω από αυτήν απλώνονται πανοραμικά τοπία άφθαστης ομορφιάς και ποικιλίας, με αποκορύφωμα την γραφική λίμνη Πλαστήρα. Την επωνυμία «Πελεκητή» οφείλει στο βράχο επάνω στον οποίο είναι κτισμένη, που κατά την παράδοση «πελεκίσθηκε» με ξύλινα εργαλεία, μετά από υπόδειξη της Κυρίας Θεοτόκου στους τεχνίτες της.

Η ίδρυση της Μονής άρχισε πιθανότατα στα τέλη του 15ου αιώνος από τον Πνευματικό Πορφύριο και ολοκληρώθηκε το 1529 στη σημερινή της μορφή από το Νέο Οσιομάρτυρα Δαμιανό, ο οποίος ιστορείται ως «κτίτωρ» σε δύο τοιχογραφίες της. Αποτελούμενη από δύο Ναούς και άλλα πολλά κτίσματα (ηγουμενείο, κελλιά, τράπεζα, αποθήκες, κρυφό σχολείο, κ.α.), ομοιάζει με αληθινό φρούριο.

Το Καθολικό είναι ο κεντρικός και αρχαιότερος Ναός, αφιερωμένος στην Ανάληψη του Κυρίου. Είναι μονόκλιτη βασιλική με νάρθηκα, στεγασμένη με κυλινδρική καμάρα, με ενισχυτικό τόξο στο μέσο. Σύμφωνα με σχετική επιγραφή που υπάρχει εντός του Ναού, αγιογραφήθηκε το 1654 από τους αγιογράφους Ιωάννη, Νικόλαο Ιερέα και Ιάκωβο Ιερομόναχο.

Ο δεύτερος Ναός είναι αφιερωμένος στην Παναγία Φανερωμένη. Είναι αθωνικού ρυθμού, με τρούλο και πλευρικούς χορούς, χωρίς εσωτερικούς κίονες. Οι τοιχογραφίες, όπως προκύπτει από σχετική επιγραφή που υπάρχει επάνω από τη θύρα εισόδου, ιστορήθηκαν το 1666. Ανιστορήθηκαν το 1674 από τους αγιογράφους Ιάκωβο και το γιο του Δημήτριο.

Η Μονή γενικώς διακοσμήθηκε με θαυμάσιες βυζαντινές τοιχογραφίες υψηλής τέχνης, με αυστηρές μορφές και ζωηρά χρώματα. Είναι θαυμαστές κυρίως για την αδρή εκφραστικότητα των αγίων που εικονίζονται. Ιδιαίτερα αξιόλογο για τη διακοσμητική του αρμονία είναι και το ξυλόγλυπτο τέμπλο της. Περίπυστη είναι η θαυματουργός εικόνα της Παναγίας Οδηγητρίας.

Μεγάλη ήταν η αίγλη της κατά τους χρόνους της Τουρκοκρατίας. Αναγνωρίσθηκε ως Σταυροπηγιακή Μονή το 1606 από τον Οικ. Πατριάρχη Ραφαήλ Β’. Εντός αυτής λειτουργούσε κρυφό σχολείο. Σημαντικός υπήρξε και ο αγώνας των Μοναχών για την απελευθέρωση της Καρίτσας από τους Τούρκους το 1830.

Για την ένδοξη αυτή ιστορία της, έχει ανακηρυχθεί «Ιστορικό Διατηρητέο Μνημείο». Δυστυχώς όμως, από τον πλούτο των εκκλησιαστικών κειμηλίων και της σπάνιας βιβλιοθήκης της, ελάχιστα σήμερα διασώζονται.

Η Μονή πανηγυρίζει στις 15 Αυγούστου, της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Προσφάτως έχει ανακαινισθεί και αξιοποιηθεί συγκεντρώνοντας πλήθος προσκυνητών, μέσα στο φορτισμένο από τη λατρεία τόσων αιώνων βαθιά κατανυκτικό περιβάλλον της.

ΙΔΡΥΣΗ ΤΗ Ιεράς Μονής "ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΠΕΛΕΚΗΤΗΣ"

Παράδοση - θρύλοι

Όπως συμβαίνει για όλες σχεδόν τις Ιερές Μονές της Ορθοδοξίας μας, έτσι και για την Ιερά Μονή της Παναγίας Πελεκητής η χρονολογία ιδρύσεώς της χάνεται κάπου ανάμεσα στην ιστορία και την παράδοση.
Η παράδοση λέγει ότι το όνομα "Πελεκητή" οφείλεται στο ότι για να μπορέσει το Μοναστήρι να οικοδομηθεί στον σχεδόν κατακόρυφο βράχο, χρειάστηκε πρώτα να πελεκηθεί ο βράχος με ξύλινα εργαλεία ύστερα από υπόδειξη της Παναγίας, που παρουσιάστηκε στο όνειρο των μαστόρων λέγοντας: «Θα πελεκήσεις το βράχο με το κοπίδι και θα φτιάξεις μια εκκλησία την οποία θα ονομάσεις Παναγία Πελεκητή».
Όταν ξεκίνησε το συνεργείο να χτίζει, είχαν πρόβλημα με το νερό. Ξαναπαρουσιάστηκε η Παναγία και τους είπε: «Σηκώστε εδώ αυτήν την πλάκα και θα βρείτε νερό». Και πράγματι έτσι έγινε εκεί που είναι σήμερα το πηγάδι.
Σύμφωνα πάλι με την παράδοση της περιοχής λέγεται ότι ο πρωτομάστορας έπεσε από την στέγη της Ιεράς Μονής στη χαράδρα που βρίσκεται κάτω από αυτό, αλλά βρέθηκε όρθιος χωρίς να πάθει το παραμικρό μετά από τη σωτηριώδη επέμβαση της Παναγίας της "Πελεκητής".

Λίμνη Πλαστήρα: Στα ψηλά βουνά...των λιμνών

Λίμνη Πλαστήρα

Στην αγκαλιά των Θεσσαλικών Αγράφων η λίμνη Πλαστήρα με τις κατάφυτες πλαγιές που κατεβαίνουν ως τα σκουροπράσινα νερά και τους παραλίμνιους οικισμούς, παραμένει ένα από τα πιο ειδυλλιακά τοπία και το καλοκαίρι. Οι δροσερές όχθες και τα μικρά νησάκια είναι πρόκληση για τους εξερευνητές επισκέπτες. Μπορείτε να απολαύσετε τη βαρκάδα στα ήρεμα νερά με τα διθέσια κανό-καγιάκ (θα τα νοικιάσετε από τα γραφεία εναλλακτικού τουρισμού που εδρεύουν στην περιοχή), αλλά και να κάνετε οδικές διαδρομές που θα σας φέρουν σε αξιόλογα μοναστήρια και απομονωμένα χωριά. Μοναδική εμπειρία είναι και ο γύρος της λίμνης με ορειβατικό ποδήλατο.

Που θα μείνετε;

• Στο Νεοχώρι: στα ξενοδοχεία Ναϊάδες (24410 93330, Αγνάντι(24410 93190), Πανδίων (24410 93440), Αρχοντικό Ζακόνι (24410 93433).
• Στη Νεράιδα: στον ξενώνα Νικόλαος Πλαστήρας (24410 92460).
• Στα Καλύβια Πεζούλας: στις Αιολίδες (24410 92266) και στην Ακρολιμνιά (24410 92495).

Λίμνη Κρεμαστών
Χωμένη στην αγκαλιά του ορεινού όγκου των Αγράφων συγκεντρώνει τα νερά τεσσάρων ποταμών, του Αχελώου, του Ταυρωπού, του Αγραφιώτη και του Τρικεριώτη, και είναι εύκολα προσβάσιμη από το Καρπενήσι και το Αγρίνιο. Δυο μεγάλες γέφυρες, της Επισκοπής και της Τατάρνας, ενώνουν τις όχθες της. Η βαρκάδα με κανό-καγιάκ είναι ο ιδανικός τρόπος για να απολαύσετε την ήρεμη ομορφιά της λίμνης. Εκπληκτική θέα όμως έχετε και από τη Μονή Τατάρνας που είναι χτισμένη στις πλαγιές μιας μικρής χερσονήσου μέσα στη λίμνη. Μπορείτε επίσης να επισκεφθείτε το μουσείο της μονής, όπου φυλάσσονται ιερατικά κειμήλια που χρονολογούνται από τον 13ο αιώνα.

Που θα μείνετε;

• Στο χωριό Κρέντη: στον ξενώνα Μάκκας (22370 31350).
• Στην Ανατολική Φραγκίστα: στους ξενώνες Κονάκι (22370 95331),
• Τα Δυο Αλώνια (22370 95346).

Λίμνη Τσιβλού
Η λίμνη Τσιβλού είναι η αποκάλυψη της διαδρομής που ξεκινάει από την Ακράτα και καταλήγει στη Ζαρούχλα. Αφήνοντας πίσω σας την εθνική οδό Κορίνθου-Πατρών, θα βρεθείτε σε έναν ασφαλτοστρωμένο δρόμο που ανηφορίζει προς το βουνό περνώντας από πευκοδάσος. Επειτα από 11 χιλιόμετρα εμφανίζεται το πρώτο χωριό της διαδρομής, ο Πύργος και μετά άλλα 4 χιλιόμετρα η Βαλίμη, με τα ωραία πετρόχτιστα σπίτια. Λίγα χιλιόμετρα μετά τη Βαλίμη, η θέα του Κορινθιακού παραχωρεί τη θέση της στο αμιγές ορεινό τοπίο με τις βαθιές χαράδρες και τις δασοσκέπαστες πλαγιές. Θα προσπεράσετε τα λιγοστά σπίτια του χωριού Τσιβλός, που τον χειμώνα ο μοναδικός του κάτοικος είναι ένας βοσκός, και λίγο μετά το τοπίο της λίμνης θα σας αποκαλύψει τη σπάνια ομορφιά του. Ενα πυκνό πευκοδάσος ξεκινά από τις κορυφές και φτάνει μέχρι τα νερά της μικρής λίμνης. Η λίμνη είναι πλούσια σε ψάρια και γι αυτό συχνά όλο και κάποιος ψαράς θα κρατά το καλάμι του καθισμένος κάτω από τα πεύκα. Το καλοκαίρι το τοπίο ζωηρεύει από τη συχνή παρουσία κατασκηνωτών και κολυμβητών, οι οποίοι αυλακώνουν τον γαλαζοπράσινο «καθρέφτη». Αν έχετε διάθεση για πεζοπορία μπορείτε ξεκινώντας από το χωριό Μεσορούγι να κάνετε την τρίωρη πεζοπορική διαδρομή προς τα Υδατα της Στυγός, τη μυθική πηγή όπου έπαιρναν τον ιερό όρκο θνητοί και θεοί στην αρχαία Ελλάδα. Τα νερά πέφτουν από κάθετο βράχο ύψους 150 μέτρων σχηματίζοντας στη βάση του μια σπηλιά, όπου τοποθετούνταν στην αρχαιότητα μια από τις πύλες του Αδη.

Που θα μείνετε;

Στη Ζαρούχλα: στο ξενοδοχείο Αροάνια (26960 35090).

Λίμνη Στυμφαλία
Μια από τις σημαντικότερες λίμνες της ελληνικής μυθολογίας βρίσκεται στα όρια Κορινθίας-Αχαϊας πολύ κοντά στο οροπέδιο του Φενεού. Είναι ιδανικός προορισμός για φυσιολατρικές διαδρομές οι οποίες μπορούν να συνδυαστούν με καλό φαγητό στα κοντινά χωριά Καστανιά, Σούλι και Καρτέρι. Μπορείτε να πραγματοποιήσετε πεζοπορικές διαδρομές στο καταπράσινο δάσος του Φενεού ή μια επίσκεψη στη μικροσκοπική λίμνη Δόξας. Επιβάλλεται η επίσκεψη στο μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου, όπου θα θαυμάσετε τις αξιόλογες αγιογραφίες και θα δοκιμάσετε νοστιμότατη ροδοζάχαρη, το γλυκό κουταλιού που φτιάχνουν οι μοναχοί από τα τριαντάφυλλα της αυλής.

Που θα μείνετε;

• Στην Καστανιά: στο Ξενία (27470 61283).
• Στην Γκούρα: στο Καλλιστώ (27470 51080).

Πεζοπορία δίπλα στη Νέδα
Ανάμεσα στις κορυφές του όρους Τετράζιο, στη βορινή άκρη της Μεσσηνίας, κυλάει τα νερά της προς τον Κυπαρισσιακό Κόλπο η Νέδα, το μοναδικό «θηλυκό» ποτάμι της Ελλάδας. Τα νερά της ξεκινούν από πολλές πηγές στο όρος Λύκαιο και, ακολουθώντας μια εκπληκτική μαιανδρική πορεία μέσα από στενά φαράγγια, δροσερά πλατώματα και χαράδρες πνιγμένες στη βλάστηση, περνούν κάτω από πέτρινα τοξωτά γεφύρια. Μέσα από σκοτεινές σπηλιές και καταρράκτες καταλήγουν στη θάλασσα, καλύπτοντας μια διαδρομή 32 χιλιομέτρων. Η πεζοπορία στη Νέδα είναι μια από τις συναρπαστικότερες εμπειρίες του φυσιολάτρη ταξιδιώτη. Το ποτάμι είναι βατό μόνο τους καλοκαιρινούς μήνες. Μπορείτε να ξεκινήσετε από το χωριό Πέτρα ή να παρακάμψετε ένα εύκολο κομμάτι και να ξεκινήσετε από το πέτρινο γεφύρι κάτω από το χωριό Κούβελα. Τα νερά είναι ρηχά σε αυτό το σημείο και οι όχθες του ποταμού πανέμορφες, γεμάτες πυκνές καλαμιές, τεράστιες φτέρες, ψηλές λεύκες και πλατάνια. Στην πορεία θα δείτε κι άλλα πέτρινα γεφύρια, ενώ σταδιακά οι όχθες του ποταμού στενεύουν πολύ και πλέον η διάβασηγια τους πεζοπόρους γίνεται μέσα από το νερό.

Μέχρι να φτάσετε στο Στόμιο, όπου η Νέδα χάνεται μέσα σε μια κατασκότεινη σπηλιά. Ολόγυρα, καταρράκτες πέφτουν από ψηλά και η διάβαση της σπηλιάς γίνεται μόνο κολυμπώντας μέσα σε θεοσκότεινα και άπατα νερά. Μετά το Στόμιο η κοιλάδα σταδιακά ανοίγει και ολόγυρα υπάρχουν παλιοί νερόμυλοι, ελαιώνες και πικροδάφνες. Στις Καρυές μπορείτε να αφήσετε πλέον την κοίτη του ποταμού και να τελειώσετε το μαγικό ταξίδι σας.

Ψάρεμα πέστροφας στον Ασπροπόταμο
Ακολουθώντας τη ροή της Πίνδου προς τον Νότο, οι υγροί δρόμοι μας φέρνουν στις πηγές του Ασπροπόταμου (Αχελώου), σε ένα υπέροχο δασικό σύμπλεγμα. Το ποτάμι πηγάζει από τα βουνά, πάνω από το μοναχικό Χαλίκι. Η άγρια πέστροφα του Ασπροπόταμου είναι ένα πανέμορφο ψάρι με πορτοκαλί βούλες. Υπάρχουν επίσης άλλα δύο είδη πέστροφας, εκείνη με τις μαύρες βούλες και η καφέ, που είναι μικρότερη και οι ντόπιοι τη λένε «παλιά πέστροφα». Από τα όμορφα χωριά Καστανιά και Αμάραντος, ο δρόμος προς τις πηγές του Ασπροπόταμου περνά από το Κουκουφλί. Εδώ, παράλληλα με τον δρόμο κινείται και το ρέμα που κατεβαίνει από το χωριό Στεφάνι και είναι γνωστός τόπος ψαρέματος. Λίγο πριν από την ταβέρνα με τα ξύλινα τραπέζια κάτω από τα δέντρα, υπάρχει και το εκτροφείο άγριας πέστροφας του Δασαρχείου. Το ρέμα αυτό καταλήγει στον Κρανιώτικο, παραπόταμο του Ασπροπόταμου, όπου υπάρχουν μέρη για ψάρεμα, με σημεία εξόρμησης την Κρανιά και την Καλλιρρόη. Για ψάρεμα στον Ασπροπόταμο αφετηρία μπορεί να είναι και το χωριό Αγία Παρασκευή.

Όμορφες γωνιές στη χειμωνιάτικη Ελλάδα

Η διάθεσή μας για ταξίδια δεν πέφτει σε χειμερία νάρκη. Αρκεί βεβαίως να μας προκαλέσει μια γωνιά πιο ζεστή και πιο όμορφη από τη δική μας. Και αυτές οι γωνιές δεν λείπουν από τη χειμωνιάτικη Ελλάδα. Γωνιές όμορφες, ρομαντικές, αρωματισμένες από τη μυρωδιά του καμένου ξύλου στο τζάκι, τυλιγμένες στο μυστήριο των περασμένων καιρών, ανοιχτά παράθυρα, παρά το κρύο, σε ένα υπέροχο τοπίο που τώρα αποκτά μια ξεχωριστή αίσθηση, αόρατη τις άλλες εποχές.

Μονεμβασιά

Σε ένα από τους λίγους ανοιχτούς χώρους της παλιάς πόλης της Μονεμβασιάς, στην Πέρα Τάπια, δίπλα στην εκκλησία της Παναγιάς της Χρυσαφίτισσας, ο ξενώνας «Κελιά» του ΕΟΤ περιτυλίγει με τη μυστηριακή ατμόσφαιρα του κάστρου και τη διαμονή του επισκέπτη. Τα τείχη και οι καστρόπορτες, τα στενά πλακοστρωμένα δρομάκια, τα πετρόκτιστα σπίτια που βλέπουν προς την ανατολή, οι πάμπολλες βυζαντινές εκκλησίες συνθέτουν ένα σκηνικό αλλοτινών καιρών που μπροστά του ο σύγχρονος τρόπος ζωής συνεννοείται χαμηλόφωνα.

Το πετρόκτιστο κτίριο με τις ξύλινες επενδύσεις στο εσωτερικό του και την εσωτερική αυλή με τις τεράστιες συκιές ήταν πράγματι κάποτε κελιά της εκκλησίας που ο ΕΟΤ μετέτρεψε σε ξενώνα. Εξωτερικά διατηρεί την αρχική μορφή του και οι απαραίτητες μετατροπές έγιναν μόνο στο εσωτερικό, αλλά και αυτές με σεβασμό στην ατμόσφαιρα του κάστρου. Διαθέτει 11 δωμάτια, ορισμένα μάλιστα με τζάκι, μιας ώς και έξι κλινών.

* Πληροφορίες: τηλ. 0732/61520.

Αρεόπολη

ΛΙΜΕΡΙ του θεού του πολέμου Αρη ή πόλη των αέρηδων; Οποια εκδοχή και αν διαλέξεις για την καταγωγή της πύλης της Μάνης, της Αρεόπολης, θα είναι μέσα στην πραγματικότητα. Αυτή την εποχή όμως όπου οι αέρηδες σαρώνουν το πέτρινο τοπίο της μάλλον κυριαρχεί η δεύτερη. Τα στενά σοκάκια, τα όμορφα σπίτια, παλιά και καινούργια, τα οποία συνήθως κτίζονται με σεβασμό στο τοπίο, οι δύο διαδοχικές πλατείες με τις εκκλησίες, οι ονομαστοί πύργοι κάνουν ατμοσφαιρικό αυτόν τον παραδοσιακό οικισμό των 1.000 κατοίκων, ιδιαίτερα την ώρα του ηλιοβασιλέματος από την πλευρά του Μεσσηνιακού κόλπου. Από εδώ ο επισκέπτης μπορεί να κινηθεί γρήγορα προς τα βόρεια, προς το Λιμένι και το Οίτυλο ή κατά τον Νοτιά προς τα σπήλαια του Δυρού ως το Ταίναρο και να απολαύσει την επιβλητικότερη αυτή την εποχή μελωδία της σιωπής της Μάνης.

Αξίζει βέβαια να μείνει κανείς στον εντυπωσιακό Πύργο Καπετανάκου, τον οποίο ο ΕΟΤ έχει διαμορφώσει σε παραδοσιακή πανσιόν. Πρόκειται για χαρακτηριστικό δείγμα μανιάτικης αρχιτεκτονικής που χτίστηκε το 1865. Διαθέτει έξι δωμάτια και 18 κλίνες. Η ατμόσφαιρα που κυριαρχεί είναι ενός παραδοσιακού φιλόξενου μανιάτικου σπιτιού, με το πρωινό, π.χ., να σερβίρεται σε ένα μεγάλο τραπέζι κοινό για όλους.

* Πληροφορίες: τηλ. 0733/51233.

Δημητσάνα

Στην ορεινή Αρκαδία, η πυριτιδαποθήκη της Επανάστασης του 1821, εξακολουθεί και σήμερα να προκαλεί ειρηνικές «εκρήξεις» ομορφιάς. Χαρακτηρισμένος παραδοσιακός οικισμός με πετρόκτιστα σπίτια, περίτεχνα λαξεμένες καμάρες, κόκκινες κεραμοσκεπές και λιθόστρωτα καλντερίμια απλώνεται σε μια λοφογραμμή στις παρυφές του ελατοσκέπαστου Μαινάλου με θέα ως πέρα στον κάμπο της Μεγαλόπολης. Εδώ ο επισκέπτης δυσκολεύεται να αποδράσει από τα στενοσόκακα της ιστορίας και της παράδοσης που κινούνται αιώνες τώρα παράλληλα με τον Λούσιο ποταμό και περνούν έξω από τα σπίτια ­ τα οποία διατηρούνται ακόμη ως αξιοθέατα ­ εθνικών μορφών όπως του Παλαιών Πατρών Γερμανού και του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε'.

Αυτή η ατμόσφαιρα τυλίγει και τον Ξενώνα Καζάκου του ΕΟΤ, ο οποίος στεγάζεται σε ένα παλιό παραδοσιακό σπίτι της Δημητσάνας, εξαιρετικό δείγμα της τέχνης των μαστόρων της πέτρας που άνθησε στην περιοχή. Καμωμένος από πελεκητή πέτρα, με καμάρες και εσωτερική αυλή, δένει αρμονικά με τα πλακόστρωτα καλντερίμια και την εκκλησία που είναι δίπλα του. Διαθέτει δύο δίκλινα δωμάτια, ένα τρίκλινο και δύο τετράκλινα και προσφέρει και πρωινό.

* Πληροφορίες: τηλ. 0795/22218-9.

Κρέντη

Η ΑΛΛΗ ΟΨΗ των Αγράφων και ίσως η πιο αντιπροσωπευτική. Εδώ, από την πλευρά της Ευρυτανίας, το τοπίο είναι τόσο μοναχικό ώστε η «σιωπή» του είναι και η ακαταμάχητη γοητεία του. Το χωριό Κρέντης (40 χλμ. από το Καρπενήσι) είναι η πιο προωθημένη βάση για να εξορμήσει ο επισκέπτης προς την κοιλάδα του Αγραφιώτη ποταμού και να φθάσει μέσα σε ένα επιβλητικό και άγριας ομορφιάς τοπίο ως το χωριό Αγραφα. Γύρω από τον Κρέντη υπάρχει μια πολύ ενδιαφέρουσα πεζοπορική διαδρομή η οποία τροφοδοτεί συνεχώς τον πεζοπόρο με πανοραμικές εικόνες της λίμνης των Κρεμαστών.

Ο καλύτερος οδηγός για αυτή τη διαδρομή είναι ο Αργύρης Μάκκας, ο οποίος γεννήθηκε και μεγάλωσε σε αυτά τα μονοπάτια. Τώρα μαζί με τον αδελφό του Γιώργο έχουν δημιουργήσει εδώ στην άκρη του «πολιτισμένου» κόσμου ένα φιλόξενο καταφύγιο για τους μοναχικούς εραστές της παρθενικότητας της φύσης. Ο ξενώνας διαθέτει και εστιατόριο με ξεχωριστή σπεσιαλιτέ τις ψητές πέστροφες.

* Πληροφορίες: τηλ. 0237/31350

Λίμνη Πλαστήρα

Η ΠΕΡΙΟΧΗ της τεχνητής λίμνης Πλαστήρα είναι μια από τις ωραιότερες γωνιές του ορεινού όγκου των Αγράφων. Αρκεί να διατρέξει κανείς μια καταπράσινη διαδρομή 25 χλμ. δυτικά της Καρδίτσας για να βρεθεί μπροστά σε μια ξεχωριστή εικόνα που ίσως ούτε καν φανταζόταν ότι υπήρχε εκεί. Μια πανέμορφη λίμνη αγκαλιασμένη από βουνοκορφές, με τα έλατα, τις βαλανιδιές και τις καστανιές να φθάνουν ως τις όχθες της. Την εικόνα συμπληρώνουν τα παραδοσιακά χωριά γύρω από τη λίμνη και τα μνημεία, όπως τα μοναστήρια της Κορώνας και της Παναγιάς της Πελεκητής.

Ο ξενώνας Αγνάντι είναι όνομα και πράγμα. Κτισμένος σε ένα μπαλκόνι πάνω από τη λίμνη, στο χωριό Νεοχώρι, προσφέρει από τις βεράντες και τα παράθυρά του την πιο εντυπωσιακή θέα της. Στο τζάκι η φωτιά είναι πάντα αναμμένη και στην τραπεζαρία σερβίρονται παραδοσιακά φαγητά της περιοχής, όπως οι πίτες «μπατζίνα» με καλαμποκάλευρο, αβγά και τυρί, «πλαστός» με καλαμποκάλευρο επίσης, χόρτα και τυρί, πέστροφα στα κάρβουνα, «τηγανιά», σπιτικός μπακλαβάς κ.ά. Ο ξενώνας διαθέτει 14 δωμάτια.

* Πληροφορίες: τηλ. 0441/93190-1.

Καστανιά

ΕΚΕΙ ΣΤΙΣ ΝΟΤΙΕΣ παρυφές της Πίνδου, κοντά στις πηγές του Αχελώου, του Ασπροποτάμου όπως τον ξέρουν οι ντόπιοι, το πράσινο βρίσκει την αποθέωσή του. Το δάσος από καστανιές, καρυδιές και έλατα σκιάζει γάργαρα νερά, παραδοσιακά χωριά, πέτρινα γιοφύρια και παλιές εκκλησίες, με πιο εντυπωσιακή εκείνη του Τιμίου Σταυρού στα Δολιανά. Η Καστανιά απέχει 34 χλμ. από την Καλαμπάκα και μπορεί να αποτελέσει τη βάση για την εξερεύνηση ολόκληρης της περιοχής του Ασπροποτάμου. Αμάραντος, Στεφάνι, Δολιανά, Κρανιά, Καλλιρρόη είναι οι σταθμοί μιας υπέροχης διαδρομής και αν ο χειμώνας το επιτρέπει, ο επισκέπτης μπορεί να μπει στον χωματόδρομο που ακολουθεί το ποτάμι συνδέοντας το Κατάφυτο και την Ανθούσα για να φθάσει ακόμη πιο κοντά στις πηγές του Ασπροποτάμου, στο Χαλίκι, που οι βλάχοι τσέλιγγες κάτοικοί του το εγκαταλείπουν το φθινόπωρο για να κατεβάσουν τα κοπάδια τους στα χειμαδιά του Θεσσαλικού κάμπου.

Ζεστό καταφύγιο μετά από αυτές τις εξορμήσεις είναι το ξενοδοχείο του Μανάκου στην Καστανιά. Χώρος με τις πινελιές της παράδοσης αλλά και όλων των σύγχρονων ανέσεων, καταγράφεται στα «συν» αυτής της περιοχής. Διαθέτει 60 κλίνες και ορισμένα δωμάτια έχουν δική τους, πλήρως εξοπλισμένη κουζίνα και σαλόνι με τηλεόραση. Στο εστιατόριο προσφέρεται μια μεγάλη ποικιλία από πίτες και άλλες παραδοσιακές γεύσεις, από τις οποίες δεν εξαιρείται και το τοπικό τσίπουρο.

* Πληροφορίες: τηλ. 0432/61070-1.

Μετέωρα

ΤΟ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ τοπίο των Μετεώρων με την επιβλητική ατμόσφαιρα των βράχων και των μοναστηριών δεν έχει ανάγκη από ιδιαίτερες συστάσεις. Το Καστράκι είναι το πιο κοντινό χωριό και ο Ξενώνας Δούπιανη το πιο κοντινό κατάλυμα σε αυτό το τοπίο. Ο καινούργιος αυτός ξενώνας βρίσκεται κυριολεκτικά στη ρίζα των βράχων, σε μια όμορφη και ήσυχη περιοχή δίπλα στον δρόμο που οδηγεί στα μοναστήρια. Εχει την πιο πανοραμική θέα προς το χωριό και τους βράχους. Η φιλοξενία που προσφέρεται είναι παραδοσιακή.

* Πληροφορίες: τηλ. 0432/75326, 24078.

Μακρυνίτσα

Η ΦΥΣΗ και οι παραδοσιακοί οικισμοί του Πηλίου είναι μια ισχυρή πρόκληση για τον επισκέπτη. Εξίσου προκλητικές είναι όμως και η ζεστασιά, η διακόσμηση και η ατμόσφαιρα των πηλιορείτικων αρχοντικών τα οποία έχουν μετατραπεί σε ξενώνες. Οταν το μάτι χορταίνει από τις τόσο πυκνές χειμωνιάτικες εικόνες, οι τεταμένες αισθήσεις αναζητούν τη γαλήνη και την ξεκούραση σε αντάξιους χώρους που θα εμπλουτίσουν την εμπειρία που έχει αποκομίσει ο επισκέπτης. Και η διαμονή σε ένα πηλιορείτικο αρχοντικό δεν είναι τίποτε λιγότερο από την ολοκλήρωση της ισχυρής συγκίνησης που προσφέρει η θαυμάσια εξωτερική όψη του. Επιβλητικά κτίσματα, δείγματα ιδιότυπης αρχιτεκτονικής, με στενά παράθυρα, πλακόστρωτες στέγες και πλούσια εξωτερική και εσωτερική διακόσμηση μεταφέρουν στις μέρες μας την αρχοντιά αλλοτινών καιρών.

Στη Μακρυνίτσα, το χωριό με τα τόσο πλούσια αρχιτεκτονικά στοιχεία, είναι φυσικό να υπάρχουν πολλά τέτοια αρχοντικά - ξενώνες τα οποία αναπαράγουν την ξεχωριστή αίσθηση του Πηλίου. Ενα από αυτά είναι το Αρχοντικό Ρεπανά, που χτίστηκε το 1858. Διαθέτει έξι υπνοδωμάτια με λουτρό, δύο από τα οποία έχουν δικό τους τζάκι. Σε ξεχωριστό κτίριο υπάρχουν επίσης άλλα δύο υπνοδωμάτια με καθιστικό, κουζίνα και λουτρό τα οποία μπορεί να νοικιάσει και μία μόνο παρέα. Από το καθιστικό του αρχοντικού με το ζεστό τζάκι η θέα προς τον Βόλο και τον Παγασητικό κόλπο είναι μαγευτική.

* Πληροφορίες: τηλ. 0421/99548, 99067.

Βυζίτσα

ΑΠΟ ΤΑ ΛΙΓΟΤΕΡΟ πολύβουα χωριά του Πηλίου η Βυζίτσα, αν και απέχει μόλις τέσσερα χιλιόμετρα από τις Μηλιές, σου επιτρέπει να βυθιστείς με την ησυχία σου στον χειμώνα και να τον απολαύσεις. Πνιγμένοι στα πλατάνια οι εντυπωσιακοί πύργοι καθώς και τα αρχοντικά πηλιορείτικης αρχιτεκτονικής διαγράφουν ένα περιβάλλον έντονα παραδοσιακό. Αυτή η μυρωδιά της παράδοσης και του καμένου ξύλου στο τζάκι δημιουργούν την πιο ζεστή ατμόσφαιρα, ακόμη και όταν το χωριό είναι σκεπασμένο με χιόνια. Η Βυζίτσα συνδέεται με καλντερίμι με το επίνειό της, τα Καλά Νερά, που είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα διαδρομή για τους πεζοπόρους.

Ενα από τα πολλά αρχοντικά που με επέμβαση του ΕΟΤ αναπαλαιώθηκαν και μετατράπηκαν σε ξενώνες είναι το τριώροφο Αρχοντικό Καραγιαννόπουλου. Χτίστηκε στα μέσα του 18ου αιώνα και αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα πηλιορείτικης αρχιτεκτονικής. Διατηρήθηκαν τα οχυρωματικά χαρακτηριστικά του όπως οι πολεμίστρες και τα καγκελόφραχτα παράθυρα, καθώς και ο πλούσιος ξυλόγλυπτος εσωτερικός διάκοσμος. Το αρχοντικό διαθέτει έξι δωμάτια και προσφέρει πρωινό.

* Πληροφορίες: τηλ. 0423/86717.

Δαδιά

Η ΟΜΟΡΦΙΑ, το μυστήριο και η μαγεία των ελληνικών δασών συμπυκνώνονται στο δάσος της Δαδιάς. Σε αυτόν τον μοναδικό θησαυρό της φύσης με την πλούσια βλάστηση και τις άγνωστες όψεις της άγριας ζωής υπάρχει για τους ταξιδιώτες ένας μικρός γραφικός παραδοσιακός κοινοτικός ξενώνας που βρίσκεται στο χωριό της Δαδιάς, στην άκρη του μεγάλου δάσους. Πρόκειται για έναν ήσυχο τόπο όπου κατοικούν περίπου 200 οικογένειες. Η περιοχή είναι μεγάλης οικολογικής σημασίας και προστατευόμενη. Γι' αυτό για την περιήγηση στο δάσος ο επισκέπτης πρέπει να ενημερωθεί από το Κέντρο Πληροφόρησης (με βίντεο, διαφάνειες και έντυπο υλικό). Για εκείνους που προτιμούν κάτι πιο οργανωμένο υπάρχουν ξεναγοί που οδηγούν τους περιηγητές στην ταΐστρα των αρπακτικών πουλιών. Αξίζει να σημειωθεί πως, από τα 38 είδη ημερόβιων αρπακτικών που ενδημούν στην Ευρώπη, τα 19 φωλιάζουν μέσα στα όρια του προστατευόμενου δάσους της Δαδιάς. Ο ξενώνας μπορεί να φιλοξενήσει 20 άτομα.

* Τιμή δίκλινου: 7.000 δρχ.
Πληροφορίες: 0554-32263.

Νυμφαίο

ΣΕ ΜΙΑ από τις ωραιότερες γωνιές του όρους Βίτσι, στον Νομό Κοζάνης, σε ύψος 1.350 μέτρων βρίσκεται το Νυμφαίο, ένας παραδοσιακός διατηρητέος οικισμός (χαρακτηρισμένος από την Ευρωπαϊκή Ενωση). Τα σπίτια βρίσκονται σε τέλεια αρμονία με την πλούσια βλάστηση διατηρώντας πολλά στοιχεία από τη λαϊκή αρχιτεκτονική. Ο επισκέπτης κινείται μέσα σε ένα εντυπωσιακό πέτρινο σκηνικό που παραπέμπει σε άλλες εποχές. Λίγα χιλιόμετρα πριν από το χωριό, στον Φανό, βρίσκεται ο Κτηνιατρικός Σταθμός όπου φιλοξενούνται οι τραυματισμένες καφέ αρκούδες. Αφού γιατρευτούν παίρνουν τον δρόμο για τον Δασικό Σταθμό (ανοιχτός στο κοινό) του Νυμφαίου, μια μεγάλη περιφραγμένη έκταση όπου τα χαριτωμένα θηλαστικά βρίσκονται σε ημιάγρια κατάσταση. Ο επισκέπτης αξίζει να μείνει στον ξενώνα La Moara, ένα παραδοσιακό πέτρινο σπίτι που μπορεί να φιλοξενήσει 28 άτομα.

Πληροφορίες: 031-287626.

Καλάβρυτα

ΚΩΜΟΠΟΛΗ ιστορική τα Καλάβρυτα, συγκεντρώνουν κάθε χρόνο πολύ κόσμο λόγω του χιονοδρομικού κέντρου στον Χελμό αλλά και της φυσικής ομορφιάς του τοπίου. Το φαράγγι του Βουραϊκού, που μπορεί κανείς να διασχίσει με τον οδοντωτό, η ιστορική Μονή της Αγίας Λαύρας, το μοναστήρι του Μεγάλου Σπηλαίου και οι πηγές του Αροάνιου ποταμού με το ονομαστό πεστροφείο αποτελούν μερικά μόνο από τα αξιοθέατα της περιοχής. Αν αποφασίσετε να διανυκτερεύσετε στα Καλάβρυτα, αναζητήστε τον ξενώνα «Δρυάδες» στη μέση ενός όμορφου κήπου. Ο αρμονικός συνδυασμός του ξύλου με την πέτρα, τα παραδοσιακά χαγιάτια με θέα στον Χελμό ή στα Καλάβρυτα, οι δύο σοφίτες που έχουν διαμορφωθεί κατάλληλα ώστε να μπορούν να φιλοξενήσουν και οικογένειες, αλλά και τα ζεστά χρώματα που διαφοροποιούνται από όροφο σε όροφο αποτελούν μερικά από τα χαρακτηριστικά του ξενώνα..

Πληροφορίες: 0692-23841.

Πρέσπες

ΜΙΚΡΗ και Μεγάλη Πρέσπα. Στα υγρά σύνορα της Ελλάδας με την Αλβανία και την πρώην Γιουγκοσλαβία, 850 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, με ακτές συχνά βραχώδεις και πλούσια χλωρίδα και πανίδα. Μεγαλύτερο χωριό της περιοχής ο Αγιος Γερμανός, σε απόσταση λίγων χιλιομέτρων από τις λίμνες. Οι τέσσερις αναπαλαιωμένοι ξενώνες του Γυναικείου Αγροτοτουριστικού Συνεταιρισμού αποτελούν καλή επιλογή για όσους τολμήσουν να φθάσουν ως εδώ. Ξύλινα πατώματα και ταβάνια, θέρμανση με ξυλόσομπες (μόνο ο τέταρτος ξενώνας διαθέτει κεντρική), πρωινό με προϊόντα της περιοχής, κουρτίνες υφαντές και μια υπέροχη θέα στη λίμνη εγγυώνται ευχάριστη διαμονή στο κλίμα καιρών αλλοτινών. Αν ο καιρός είναι καλός, επισκεφθείτε το νησάκι του Αγίου Αχιλλείου στη Μικρή Πρέσπα με τις βυζαντινές εκκλησίες, καθώς και την εκκλησία της Παναγιάς της Ελεούσας που βρίσκεται μέσα σε σπηλιά στη Μεγάλη Πρέσπα με τοιχογραφίες του 15ου αιώνα.

Πληροφορίες: 0385-51320.

Λίμνη Πλαστήρα: Μια βόλτα από Καρδίτσα - Αγραφα

Η αρχαία ελληνική λέξη «ήθος», στην πρώτη σημασία της, που τη συναντά κανείς και στον Ηρόδοτο και στον Ηράκλειτο, σημαίνει απλά «τόπος», «ενδιαίτημα», «διαμονή». Και είναι πολύ ενδιαφέρον, σύμφωνα με τα γραφόμενα του κ. Κ. Γεωργουσόπουλου, το πώς αυτή η λέξη από την τοπική και ποσοτική έννοιά της, πήρε ποιοτική σημασία και άρχισε να σημαίνει τρόπο και συμπεριφορά.

Ένας τόπος όμως που καθορίζεται και περιγράφεται από τη γεωγραφική θέση του, το κλίμα του, τη γραπτή και άγραφη, την κτισμένη και άκτιστη ιστορία του, μπορεί να έχει ήθος; Και αντίστροφα το ήθος, το συλλογικό ήθος, στη διαμόρφωση του οποίου σίγουρα συμβάλλουν οι πολιτισμοί και οι καταγωγές των τοπικών μικροκοινωνιών μπορεί να γεννήσει τον χαρακτήρα ενός τόπου, μιας πόλης ή ενός συνόλου έστω χωριών;

Ταξιδεύοντας...

Αυτά σκεφθόμουν, καθισμένος σε «θέση-παράθυρο», στο πούλμαν του ΚΤΕΛ της γραμμής Αθήνα - Καρδίτσα. Οχι! Δεν μου αρέσουν πάντα τα ταξίδια με το αυτοκίνητο. Τα ταξίδια με το πούλμαν προσφέρονται για περισυλλογή και πέρα από τη βαρβαρότητα των τραγουδιών που επιβάλλει συχνά ο οδηγός τους, προσφέρουν μια μοναδική ευκαιρία συν-χνωτισμού με τους ανθρώπους που κατευθύνονται σε έναν τόπο, όχι για αναψυχή, αλλά, απλά, γιατί κατάγονται από αυτόν. Και εσύ, ο ανώνυμος επιβάτης, δεν έχεις παρά να αφουγκρασθείς ντοπιολαλιές και πληροφορίες που μπορεί να μη σε αφορούν. ΄Η μήπως όχι;

Δεν διάλεξα όμως ένα τυχαίο δρομολόγιο.

Πάντα με εκνεύριζε η διαδρομή που από τη Λαμία διασχίζει την Ξυνιάδα, φθάνει στον Δομοκό και κατηφορίζει προς το Νέο Μοναστήρι, και από εκεί, μέσα από κάμπο ατέλειωτο, οδηγεί στην Καρδίτσα. Οποιος την πραγματοποιήσει δεν έχει καταλάβει τίποτε, ή σχεδόν τίποτε, από τη γεωγραφία της πόλης και της ευρύτερης περιοχής της.

Αντίθετα, υπάρχει μια διαδρομή που το ΚΤΕΛ την πραγματοποιεί μία φορά στο τόσο! Που μετά τις στροφές του Δομοκού οδηγεί στο άσημο χωριό Βελεσιώτες και από εκεί προς Εκάρα, Λιοντάρι, στα ριζά των βουνών, κάτι μεταξύ κάμπου και βουνού και ευθεία προς την Καρδίτσα, την οποία τη βλέπει κανείς να ξεπροβάλλει με όλη της τη μεγαλοπρέπεια όχι καταμεσής του κάμπου (όπως π.χ. οι Σοφάδες), αλλά κάπου προς τις ανατολικές υπώρειες των Αγράφων και να περιτριγυρίζεται από ταπεινά ποτάμια, που λίγο παρακάτω οι αγρότες «ρουφούν» και την τελευταία σταγόνα τους.

Είχα ερωτευθεί εδώ και πολλά χρόνια αυτό το τοπίο. Και πάντα απορούσα, γιατί δεν βρέθηκε κανένας χριστιανός να προτείνει μια νέα χάραξη της Εθνικής οδού Λαμίας - Καρδίτσας από τη Σπερχειάδα προς το Λιοντάρι με κριτήριο το υπέροχο τοπίο που αντικρίζει κανείς προς τα Αγραφα, προς τον Θεσσαλικό Κάμπο και προς την πόλη της Καρδίτσας. Και ας τη μισούσα κάποτε την Καρδίτσα!...

Η πόλη

«Θλιμμένες πόλεις που μπροστά μου εμφανίζεστε, στο όποιο φως του δειλινού, που την ασχήμια σας καλύπτει. Θλιμμένες πόλεις που μπετό και άσφαλτος τα σπλάχνα σας μορφώνει, την φτώχεια την κληρονομική, μεσ' τα τοπία τα μολυσμένα., Θλιμμένες πόλεις, αχ πόσο θάθελα να φύγω μακριά σας, μα κάτι με κρατάει κοντά σας, θλιμμένος άνθρωπος κι εγώ....» έγραψε κάποτε ο ποιητής. Και αναφερόταν σίγουρα και στην Καρδίτσα, μια πόλη με ένα πληθυσμιακό μείγμα πεδινών Καραγκούνηδων και ορεινών Αγραφιωτών. Και είχε άλλοτε το χάλι της αυτή η πόλη. Περνούσες από τη δημοτική αγορά της, που βρωμούσε, και πατούσες πάνω στις λάσπες τις οποίες άφηναν τα τρακτέρ που μπαινόβγαιναν μέσα στην πόλη. Και ούτε μια πλατεία της προκοπής. Περνούσες από τον Παυσίλυπο και σε έπιανε θλίψη. Ηταν σκληρό να είσαι νέος και να ζεις σε μια τέτοια πόλη, σκέφτηκα κάποτε. Αφήστε που η γειτνίαση και η αναπόφευκτη σύγκριση με το σημαντικότερο αστικό κέντρο των Τρικάλων, άλλοτε πρωτεύουσα του ενιαίου νομού Τρικάλων - Καρδίτσας, ήταν τόσο συντριπτική...

Και περνούσα τακτικά από την Καρδίτσα, γιατί ήταν μία από τις πόλεις εισόδου στον μαγικό χώρο των αγαπημένων μου Αγράφων. Διαβάζοντας δε τους μεγάλους περιηγητές του περασμένου αιώνα, που μιλούσαν για μια Γκραντίτσα (στα σλαβικά κωμόπολη) περιτριγυρισμένη με δάση, δεν έπαυα να καταριέμαι τους σημερινούς γεωργούς που δεν σέβονται τη φύση ούτε στα σημεία επαφής των ιδιοκτησιών τους, έτσι για να αφήσουν λίγο πράσινο σε έναν κάμπο που τα καλοκαίρια μοιάζει με καταραμένος, τότε που ακόμη χειρότερα καίνε τα χωράφια τους και μαζί τους καίνε και κάθε μορφής ζωή.

Τα χρόνια όμως πέρασαν και η Καρδίτσα είχε την τύχη να έχει άξιους δημάρχους και ανθρώπους σαν τους Αθαν. Κανταρτζή και Β. Αρχοντή. Κάντε μια βόλτα και θα διαπιστώσετε το γιατί!

Το μνημειακό κτίριο της δημοτικής αγοράς έχει αναδειχθεί σε πανελλήνιας σημασίας αρχιτεκτόνημα.

Το πάρκο του Παυσίλυπου πανέμορφο και καθαρό, η πλατεία Ελευθερίας και οι γύρω πεζόδρομοί της σφύζουν από ζωή και πιτσιρικαρία. Παλιά θαυμάσια νεοκλασικά κτίρια έχουν ανακαινισθεί και υπάρχει πολιτιστική ζωή και διάθεση εθελοντισμού με οργανώσεις σαν τους «Φίλους της Φυσικής Ζωής», που διευθύνουν ο Κ. Σπύρου και η Χρ. Βασιλάκου.

Η Ελλάδα αλλάζει;

Χαίρεσαι πια λοιπόν να περνάς και από την Καρδίτσα, στον δρόμο για τα Αγραφα. Ή μάλλον στους δρόμους για τα Αγραφα! Γιατί πέρα από αυτόν, που έγινε πανελλήνια γνωστός λόγω του τουρισμού που έχει αναπτυχθεί γύρω από τη Λίμνη Πλαστήρα, δηλαδή τον δρόμο Καρδίτσας - Μητρόπολης - Μεσενικόλα, υπάρχουν και άλλοι, και επιτρέψτε μου να το γράψω (χωρίς φόβο και χωρίς πάθος!), πολύ ωραιότεροι. Να, σαν τον δρόμο που οδηγεί από την Καρδίτσα προς το Καλλίθηρο, και από εκεί προς την Καστανιά και προς τα Ανατολικά Αγραφα.

Η οροσειρά

Φυσικά και ήμουν τυχερός να έχω για συνοδηγό μου τον Βασίλη Τσαντήλα. Οχι με την ιδιότητα του προέδρου της Ενωσης Αγραφιώτικων Χωριών, αλλά με την ιδιότητα του ανθρώπου που και νοιάζεται για τον τόπο του αλλά και έχει ιδέες που παλεύει για να τις πραγματοποιήσει.

Αφήσαμε λοιπόν πίσω μας την Καρδίτσα (και να μου επιτρέψει ο τωρινός δήμαρχός της να του πω ότι η σήμανση είναι ακόμη ελλιπής για τους ταξιδιώτες) και κατευθυνθήκαμε προς τον Καλλίθηρο.

Μπροστά μας, σε μια μεγάλη ευθεία, ξεδιπλώθηκε ένα πρώτο πανόραμα των μεγαλόπρεπων κορυφών των Αγράφων. Προς τα αριστερά η Βουλγάρα που προσεγγίζεται πιο εύκολα από τη Φουρνά Ευρυτανίας. Στο κέντρο το Καπροβούνι, πιο δεξιά, στα ΒΔ, ο Ιταμος.

Στην πρώτη μεγάλη διασταύρωση πηγαίνουμε δεξιά προς Καστανιά και στο 25ο χλμ. από την Καρδίτσα, στα αριστερά μας (υπάρχουν πινακίδες) ένας ταπεινός χωματόδρομος μας οδηγεί προς Ιταμο, Μέγδοβα και Καροπλέσι. Το τοπίο μαγευτικό και η κάθε στροφή του δρόμου προσφέρει και μια καινούργια θέα στα μεγαλόπρεπα Αγραφα. Διασχίζουμε τον Μέγδοβα ή Ταυρωπό ποταμό και στο νου μας αναπόφευκτα έρχεται η πόλη του ημίθεου Ηρακλή που πάλεψε με τον φοβερό Ταυρωπό για το χατίρι μιας γυναίκας. Πάλεψαν, και ο Ηρακλής νίκησε. Πάλεψαν, και ο Ταυρωπός ηττήθηκε, αλλά παρ' όλα αυτά και παρά τα φράγματα εξακολουθεί να κυλάει και σήμερα τα ορμητικά νερά του.

Τότε «ήθος» σήμαινε τόπος. Τώρα η έλλειψή του σημαίνει δυναμίτες, χλώρια και παράνομα δίχτυα για να αφανισθεί και η τελευταία πέστροφα της γης των αρχαίων Δολώπων.

Τώρα σημαίνει λαθροκυνήγι μεγάλης έκτασης που αφανίζει τα παπιά τα οποία ξεπέφτουν στο φράγμα, τα ζαρκάδια που απέμειναν ζωντανά στην άλλοτε κοιλάδα της Νεβρόπολης.

Και εκεί που θα έπρεπε να υπάρχει ένας Εθνικός Δρυμός Αγράφων, υπάρχουν ακόμη χωριά αφημένα στη φτώχια τους και στην εγκατάλειψη. Σαν το απομονωμένο αλλά πανέμορφο Καροπλέσι, που στα 2000 μ.Χ. τα 60.000 στρέμματά του ανήκουν κατά 50% σε τσιφλικάδες, κατά 50% στο Δημόσιο και κατά 0% στον δήμο της περιοχής!

Στο 37ο χλμ. από Καρδίτσα φθάνουμε στις ξύλινες καλύβες του δασικού χωριού που έφτιαξε μέσα στο ελατόδασος το υπουργείο Γεωργίας, και το οποίο θα λειτουργήσει από το επόμενο καλοκαίρι και από εκεί κατηφορίζουμε προς το φράγμα της Λίμνης Πλαστήρα.

Ο φύλακάς του Σέφης Μπαλτζής έχει σίγουρα πολλά να διηγηθεί για το πώς ο τόπος που περιβάλλει τη λίμνη αλλάζει μέρα με την ημέρα εξαιτίας του τουρισμού.

Υπάρχουν και καλές και κακές παρεμβάσεις. Στις πρώτες το Κέντρο Οικοπεριπέτειας, που λειτουργεί στα Καλύβια Πεζούλας και που το διευθύνει ένας νέος άνθρωπος, ο Δημήτρης Χαραλαμπίδης. Στις δεύτερες, η ανυπαρξία ευαισθησίας προς την αρχιτεκτονική παράδοση των Αγράφων μέσα από νεόκτιστα και κακόγουστα κτίσματα, σε έναν τόπο που αν μη τι άλλο τα πολυάριθμα μοναστήρια και οι βυζαντινές και μεταβυζαντινές εκκλησίες του μαρτυρούν έναν πολιτιστικό πλούτο...

Οκτώ χλμ. από το φράγμα, περνάμε από το χωριό Μπελοκομύτης, όνομα περίεργο, που σύμφωνα με την τοπική παράδοση αποτελεί σύνθετο από τις λέξεις μπελοκό (που σημαίνει τόπο γυαλιστερό) και μύτη (από ένα αντέρεισμα στα ανατολικά του χωριού σε σχήμα μύτης). Δυτικά του χωριού αξίζει κανείς να επισκεφθεί την Καρίτσα και από εκεί το περίφημο μοναστήρι της Παναγίας της Πελεκητής (στα 1.400 μ. υψόμετρο) και αν υπάρχει χρόνος να ανέβει ως τα Μεγάλα Βραγγιανά και το Τρουβάτο, την καρδιά των Αγράφων.

Μπελοκομύτης και με βόρεια κατεύθυνση, σε 4 χλμ. προσεγγίζουμε το Νεοχώρι, που προσφέρει μια μαγευτική θέα προς τη λίμνη και σε άλλα 6 χλμ. τα Καλύβια Πεζούλας, που έχει αρχίσει να αναπτύσσει τα τελευταία χρόνια μια έντονη τουριστική δραστηριότητα.

Ακόμη 5 χλμ. και φθάνουμε στο Κρυονέρι, στο ΒΔ άκρο της λίμνης και σε 10 χλμ. στη διασταύρωση προς τον Μεσενικόλα (παλιά πρωτεύουσα του Δήμου Νεβρόπολης, όπου βρίσκεται και το μικρό εκκλησάκι της Ζωοδόχου Πηγής του 16ου αιώνα) και προς το Μορφοβούνι, τη γενέτειρα του Νικόλαου Πλαστήρα, αλλά και του σημαντικού νεοέλληνα ζωγράφου Δημ. Γιολδάση που κατάφερε να αποτυπώσει όσο κανείς άλλος τον μόχθο της θεσσαλικής γης.

Από εκεί κατηφορίζουμε προς τη Μητρόπολη και αποχαιρετούμε τα Αγραφα κατευθυνόμενοι προς την Καρδίτσα έχοντας πραγματοποιήσει μέσα σε δύο με δυόμιση ώρες μια περίφημη διαδρομή, που ειδικά τώρα την Ανοιξη έχει πολλά να προσφέρει στον υποψήφιο επισκέπτη της.

Οχι, δεν τη φοβόμαστε πια την Καρδίτσα και τον κάμπο της, παρ' ότι το περίφημο δημοτικό τραγούδι του Θύμιου Γάκη θα μας θυμίζει πάντα ότι «Καλά ήσουν Θύμιο μ' στ' Αγραφα, τι γύρευες στον κάμπο;».

Από τόπος προς αποφυγή, έχει γίνει ένας ευχάριστος τόπος διέλευσης και γιατί όχι και παραμονής. Ετσι όπως αρμόζει σε μια πραγματική πύλη εισόδου προς τον κόσμο των Αγράφων. Προς τον κόσμο των βουνών και των ποταμιών, τον τόπο που σημαίνει ΗΘΟΣ.

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΔΙΑΔΡΟΜΗΣ

ν Πώς να πάτε: Αθήνα - Λαμία - Δομοκός - Καρδίτσα ή Θεσσαλονίκη - Λάρισα - Τρίκαλα - Καρδίτσα.

ν Πού να μείνετε: Στην Καρδίτσα, στο όμορφο νεοκλασικό κτίριο του ξενοδοχείου Αρνη (τηλ. 0441-22167). Μια πιο φθηνή λύση, το φθηνό και καθαρό ξενοδοχείο Αύρα (τηλ. 0441-21523). Στην περιοχή της λίμνης: στην Καστανιά (94155), στο Νεοχώρι (93190-1), στα Καλύβια Πεζούλας (92448), στον Μεσενικόλα (95419). Δυστυχώς είναι κρίμα που σε ολόκληρα τα Αγραφα δεν υπάρχει ούτε ένα ορειβατικό καταφύγιο, την ίδια στιγμή που κάποιοι κατασκευάζουν 2ο καταφύγιο στον Κιθαιρώνα (40 χλμ. από την Αθήνα!)

ν Μην ξεχάσετε: Να αγοράσετε τοπικά προϊόντα (μέλι, βότανα και τσάι του βουνού, γαλακτοκομικά προϊόντα). Να φάτε στο εστιατόριο- πεστροφοτροφείο του Δήμου Μίσσα, δίπλα στο ποτάμι του Κύρενταν, κοντά στο Καροπλέσι. Να δοκιμάσετε το περίφημο κόκκινο-μπρούσκο κρασί των Αγράφων, αλλά και το ντόπιο τσίπουρο.

ν Χρήσιμα τηλέφωνα: ΚΤΕΛ (0441-21411), Νομαρχιακή επιτροπή Τουρισμού (21592), Κέντρο Οικοτουρισμού Ταυρωπός (0441-92552).

Λίμνη Πλαστήρα: Oδοιπορικό στα Άγραφα

Λένε οι παλιοί ότι, όταν ο Θεός έφτιαχνε τον κόσμο, πήρε μια χούφτα από χώμα και το πέρασε σε σίτα. Το εύφορο πέρασε από αυτήν και έγιναν οι κάμποι, οι πέτρες και τα χοντράδια έπεσαν στη γη και γεννήθηκαν τα Αγραφα. Τοποθετούνται γεωγραφικά στα νότια του Νομού Καρδίτσας και στα βόρεια του Νομού Ευρυτανίας και αποτελούν ένα ενιαίο γεωγραφικό κομμάτι με ομοιογενή πολιτισμικά στοιχεία. Βουνοσειρές ατέλειωτες, επάλληλα ψηλά όρθια τείχη, βαθιά φαράγγια και ρεματιές με ορμητικά ποτάμια, σκιερά δάση που κάνουν την πορεία πιότερο σιωπηλή, μονοπάτια που οδηγούν σε απομονωμένες αγροικίες, πέτρινα μονότοξα γεφύρια, περάσματα (διάσελα) ψηλά, ξεχασμένα μοναστήρια και όμορφα χωριά. Βουνά εντυπωσιακά καθηλώνουν στη θέα. Βουνά ντυμένα με μύθους και παραδόσεις, που χάνονται στα βάθη των αιώνων.

Στα ριζά των βουνών ονομαστά ποτάμια τρέχουν, όπως ο Μέγδοβας, ο Αγραφιώτης, ο Γρανιτσιώτης, ο Αχελώος και πολλά άλλα μικρότερα, δημιουργώντας ένα ξεχωριστής ομορφιάς ορεινό τοπίο, πλούσιο σε χλωρίδα και πανίδα. Φθινόπωρο, έχοντας στη διάθεσή μας δυόμισι ημέρες, φτάνουμε στο Καρπενήσι, αποφασισμένοι τούτη τη φορά να γνωρίσουμε κάτι ξεχωριστό. Παίρνουμε τον δρόμο για Αγρίνιο, με προορισμό την παραποτάμια περιοχή του Αγραφιώτη ποταμού. Για να φτάσουμε εκεί αφήνουμε πίσω μας το Καρπενήσι, τις στροφές στο Μπαγασάκι και φτάνουμε σε κόμβο, όπου κάνουμε δεξιά για το Κερασοχώρι (Κεράσοβο).

Το «καραούλι» στο Κερασοχώρι

Το Κερασοχώρι, ιστορικό κεφαλοχώρι με όμορφα παλιά πέτρινα σπίτια, στέκεται στις ΝΔ πλαγιές του όρους Καυκί (1.751 μ.). Γενέτειρα του Κώστα Βελλή, αγωνιστή και πρωτεργάτη της εξέγερσης των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής κατά των Τούρκων. Το «καραούλι» στην κορυφή του χωριού είναι εντυπωσιακός χώρος με ωραία θέα στα γύρω βουνά· αξίζει να φτάσει κανείς ως εκεί περνώντας μέσα από τα σοκάκια του χωριού.

Στο χωριό υπάρχουν ταβέρνες, ιατρείο, αστυνομικό τμήμα, όμορφα ενοικιαζόμενα δωμάτια της κυρίας Πηνελόπης Μήτσιου (τηλ. 0237-31214 και 31210) και για ποτό στο «Ανεμος bar» (τηλ. 0237-31452 Ακολουθούμε τη δημοσιά ­ διαδρομή που ακολουθεί και το διεθνές μονοπάτι Ε4 ­ και φτάνουμε στο χωριό Κρέντη. Το χωριό είναι καινούργιο, από μετεγκαταστάσεις κατοίκων ορεινών χωριών, διαθέτει αρκετές ταβέρνες και έναν υπέροχο ξενώνα, τον αγροτουριστικό ξενώνα «Γ. Μάκκα». Εδώ μπορούμε να διανυκτερεύσουμε ­ καλό είναι να έχουμε επικοινωνήσει νωρίτερα μαζί τους, τηλ. - φαξ 0237-31350 ­, να χαρούμε τη θαλπωρή ενός ζεστού χώρου, να δοκιμάσουμε γεύσεις ξεχασμένες, όπως κατσικάκι Αγράφων, ζυμωτό ψωμί, μπακλαβά, καρυδόπιτα και γλυκά του κουταλιού, με τη φροντίδα ανθρώπων που νοιάζονται για τον τόπο τους και φροντίζουν για την ποιοτική του αναβάθμιση. Ο ξενώνας, που λειτουργεί όλον τον χρόνο, προσφέρεται για βάση μακρινών και κοντινών αποδράσεων.

Στην όχθη του Αγραφιώτη

Είναι σκόπιμο να διαθέσει κανείς μία ημέρα για τη διάσχιση των Αγράφων κατά μήκος του Αγραφιώτη ποταμού. Γι' αυτό πρέπει να ξεκινήσει την περιήγησή του πρωί αφήνοντας το χωριό Κρέντης και να περάσει όλη την ημέρα αργά μέσα από τα βουνά ώστε να βγει στην άλλη μεριά, στη λίμνη του Πλαστήρα, που βρίσκεται στην πλευρά του Νομού Καρδίτσας. Αφήνοντας το χωριό Κρέντη η δημοσιά σταματά και ακολουθεί χωμάτινος δρόμος. Από το σημείο όπου τελειώνει η άσφαλτος ως το χωριό Αγραφα είναι 27 χλμ. Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι τους χειμερινούς μήνες ο δρόμος γίνεται δύσβατος.

Συνεχίζοντας την πορεία μας και έχοντας στο αριστερό χέρι τον ποταμό Αγραφιώτη φτάνουμε στον μικρό οικισμό της Βαρβαριάδας. Ενα τσίπουρο στην παγκάδα έξω από το μαγαζάκι του κυρ Λάμπρου Κοντογούνη είναι μια πρώτης τάξεως ανάσα.

Αμέσως μετά ο δρόμος φτάνει σε σύγχρονη γέφυρα, ακολουθώντας τις σχετικές πινακίδες που δείχνουν πορεία προς το χωριό Αγραφα, την περνά, κολλάει στην αριστερή όχθη του ποταμού και συνεχίζεται. Προσπερνά τον οικισμό Κωνσταντίνα και φτάνει στην Κοτσίστα, κοντά στην παλιά σιδερένια γέφυρα Belley. Εδώ μπορείτε να σταματήσετε στης κυρα-Μαρίας για καινούργια ανάσα και να ρωτήσετε πώς μπορείτε να ανεβείτε στο χωριό Μοναστηράκι που στέκει 4 χλμ. ψηλότερά σας.

Το παραδοσιακό Μοναστηράκι

Φωλιασμένα μέσα στα αγραφιώτικα βουνά, χωριά παραδοσιακά, οικισμοί απίστευτης ομορφιάς και αγροικίες μαρτυρούν το ξεχωριστό του χώρου. Με μια μικρή παράκαμψη της διαδρομής γνωρίζετε ένα από τα παλαιά παραδοσιακά χωριά των Αγράφων, το Μοναστηράκι. Στο χωριό σήμερα ζουν λιγοστές οικογένειες και το σχολείο είναι ένα από τα λίγα που λειτουργεί ακόμη. Κάντε μια βόλτα στο χωριό, προσπαθήστε να φανταστείτε τον τόπο πώς ήταν χρόνια πίσω, προσπαθήστε να ανασυνθέσετε μέσα σας τα χρόνια όπου λημέριαζε εδώ ο ήρωας Κατσαντώνης, ακούστε τη βοή του καταρράκτη και ζητήστε να σας δείξουν το μέρος όπου είχε τη σπηλιά του ο θρυλικός ήρωας. Καθίστε στην παγκάδα του μαγαζιού του κυρ Χρήστου Μπακογιάννη (τηλ. 0237-31463), συζητήστε μαζί του και ρωτήστε αν έχει να σας ετοιμάσει κάτι. Ολο και κάτι θα βρεθεί, κανένας δεν φεύγει παραπονούμενος γιατί η φιλοξενία και το μεράκι των ντόπιων τα βολεύει όλα.

Επιστρέφουμε στον κεντρικό δρόμο της ποταμιάς, στον κόμβο της Κοτσίστας, όπου ο χωματόδρομος καλής βατότητας συνεχίζεται και στην επόμενη σύγχρονη γέφυρα κάνει δεξιά του Αγραφιώτη, στον Καρβασαρά. Η συνέχεια είναι πιο εντυπωσιακή καθώς ο δρόμος ανηφορίζει και αποκαλύπτει υπέροχες όψεις των δυτικών Αγράφων (Λιάκουρα, Φτέρη 2.154 μ., Κορούνα). Ακολουθούμε τη σήμανση και φτάνοντας σε κόμβο με πινακίδα ενδείξεων κάνουμε δεξιά 3 χλμ. για το χωριό Αγραφα.

Ωσπου να φτάσουμε στο χωριό έχουμε τη δυνατότητα να θαυμάσουμε το παλιό πετρόκτιστο μονοπάτι που έφτανε στο χωριό Αγραφα, αγροικίες, το Σμπορόρρεμα, το μονότοξο γεφύρι του χωριού και απομεινάρια νερόμυλων.

Οι πλαγιές του Κουκουρούντζου

Στο χωριό Αγραφα, πρωτεύουσα του ομώνυμου δήμου, που βρίσκεται σε υψόμετρο 900 μ., στις πλαγιές του βουνού Κουκουρούντζου, μας υποδέχεται η παλιά εκκλησία του Αγίου Γεωργίου με τοιχογραφίες του 1610, το πλατυμέτωπο δημοτικό σχολείο, η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου με τη σχιστόπλακα στη στέγη. Το χωριό διαθέτει επίσης αγροτικό ιατρείο, ταχυδρομείο και αστυνομικό σταθμό.

Στο χωριό Αγραφα μένουν 184 κάτοικοι και μαζί με έξι δορυφόρους οικισμούς, που είναι χωμένοι μέσα στις ρεματιές και ψηλά στις κορυφές, οι κάτοικοι είναι συνολικά 311.

Μαγαζάκια για φαγητό, όπως του Πάνου Γάτη (τηλ. 0237-93283), ξενώνες του Κώστα Γάτη (τηλ. 0237-93220), του Κομπογιάννη (τηλ. 0237-93209) και ενοικιαζόμενα δωμάτια.

Κατεβαίνουμε στη διασταύρωση και ακολουθώντας τον δρόμο βόρεια, αντίθετα με τη ροή του Αγραφιώτη ποταμού, περνάμε τη γέφυρα όπου υπάρχει ένδειξη για το χωριό Επινιανά που στέκει ψηλά. Μια επίσκεψη στο χωριό, εκτός από την εξαιρετική θέα προς τα βουνά των ανατολικών Αγράφων, μπορεί να δει επίσης σπίτια λαϊκής αρχιτεκτονικής και μονοπάτια πετρόκτιστα. Το χωριό διαθέτει κοινοτικό ξενώνα, φαγητό και κατοίκους πρόθυμους να εξυπηρετήσουν κάθε περαστικό από το χωριό τους. Μαγαζάκια στο χωριό Επινιανά: Λ. Αποστόλου (τηλ. 0237-93311), Κ. Σαντζούδη (τηλ. 0237-93212).

Το Μοναστήρι της Στάνας

Κατεβαίνοντας από το χωριό Επινιανά και στην ένωση με το ποτάμι μπορεί να επισκεφθεί κανείς το παλαιό Μοναστήρι της Στάνας, που είναι φωλιασμένο στη δεξιά πλευρά του Ασπρορρέματος. Ο δρόμος συνεχίζεται, περνάει κοντά και ψηλά από το ποτάμι, αλλού στενεύει και αλλού συναντά κανείς γεφύρια πέτρινα που ένωναν αντίπερα όχθες. Περνάμε το χωριό Τρίδενδρο (Βελισδόνι) ­ το κυρίως χωριό είναι λίγο ψηλότερα, αριστερά μας όπως κινούμαστε. Μαγαζάκια για πρόχειρο φαγητό στο χωριό των Β. Πεσλή (τηλ. 0237-93292) και Β. Τσιάρα (τηλ. 0237-93203). Το χωριό είναι όμορφο και αξίζει να ανεβεί κανείς ως εκεί και να απολαύσει την εντυπωσιακή θέα προς τον όγκο του Καταρραχιά, ύψους 2.002 μ.

Συνεχίζουμε τον παραποτάμιο δρόμο και φτάνουμε σε τοποθεσία με πλατάνια, δίπλα στο ποτάμι, εκεί όπου δρομίσκος κάνει δεξιά για να ανεβεί στο χωριό Βαλάρι. Το φθινόπωρο τα φύλλα κιτρινίζουν, οι οξιές κοκκινίζουν, αλλάζουν οι εποχές, εικόνες ξεχασμένες που ζωντανεύουν ξανά γύρω μας, αισθήματα πρωτόγνωρα.

Στη συνέχεια ο δρόμος διχαλώνει· ο ένας συνεχίζεται ευθεία για το χωριό Τροβάτο και ο άλλος κάνει δεξιά, περνάει το ποτάμι, παραδίπλα στην παλιά πέτρινη γέφυρα των Βραγγιανών και ανηφορίζει σε στένωμα ­ σωστή περιπέτεια. Το μέρος εντυπωσιάζει, καθηλώνει και ακινητοποιεί τις ανθρώπινες αισθήσεις που τόσο έχουμε χάσει στης πόλης τα τείχη. Βγαίνουμε στο χωριό Βραγγιανά, που κάποτε ήταν σωστό κεφαλοχώρι. Αυτό το μαρτυρούν τα σπίτια, τα παλιά πεζούλια που χορτάριασαν και η βλάστηση που θεριεύει με την απουσία του ανθρώπου. Εδώ βρίσκεται και η παλαιά μονή της Αγίας Παρασκευής, όπου η περίφημη Σχολή της Γούβας, το πανεπιστήμιο των Αγράφων. Σήμερα μένουν στο χωριό λιγοστοί κάτοικοι. Για καφέ και πρόχειρο φαγητό στης κυρίας Π. Αλεξάκη (τηλ. 0445-31980).

Η λίμνη Πλαστήρα

Από εδώ ο δρόμος ανηφορίζει στο διάσελο του Αγίου Νικολάου Βραγγιανών, σε υψόμετρο 1.600 μέτρων. Από το εκκλησάκι η θέα των κορυφών των ανατολικών Αγράφων (Πλάκα, Καταρραχιάς, Μπορλέρο 2.026 μ.) εντυπωσιάζει. Ο δρόμος κατηφορίζει πια κατά μήκος κατάφυτης ρεματιάς και βγαίνουμε στον κόμβο, κοντά στη λίμνη Πλαστήρα, όπου υπάρχει γέφυρα. Δεξιά οδηγεί άσφαλτος πια για το φράγμα της λίμνης και αριστερά για τα χωριά Καρίτσα ­ δρόμος σε καλή κατάσταση, ανεβαίνει στο περίφημο μοναστήρι της Παναγιάς Πελεκητής ­, Μπελοκομίτη, Νεοχώρι, Νεράιδα κτλ. Μπορεί να απολαύσει κανείς υπέροχες όψεις της λίμνης, με τη «χρωματιστή» παρόχθια βλάστηση με τα βουνά γύρω. Ολες οι εποχές του χρόνου είναι ξεχωριστές στη λίμνη, αλλά το φθινόπωρο, όταν οι οξιές κοκκινίζουν και καθρεφτίζονται στα νερά της, δημιουργούν ένα μαγικό θέαμα.

Η λίμνη Πλαστήρα έγινε γνωστή στις ημέρες μας μετά την αξιοποίηση της περιοχής και σήμερα ολοένα και περισσότεροι την επισκέπτονται. Υπάρχουν ξενώνες και αρκετές ταβέρνες. Τα χωριά γύρω από τη λίμνη προσφέρουν πολλές δυνατότητες, που πέρα από τη φυσική ομορφιά του τόπου διαθέτει πολλές υπαίθριες δραστηριότητες. Τολμήστε να κάνετε οδικά τον κύκλο της λίμνης, αξίζει. Από εδώ η Καρδίτσα απέχει λιγότερο από μία ώρα και το οδικό δίκτυο είναι καλό ­ το πρόβλημα είναι ότι πρέπει να αφήσει κανείς τον χώρο των Αγράφων και να πάρει τον δρόμο της επιστροφής. Δύσκολη επιλογή, όταν έχεις γευτεί στιγμές πρωτόγνωρες, έντονες, φυσικές, δυνατές. Το να διασχίσει κάποιος τα βουνά των Αγράφων δεν είναι κάτι το συνηθισμένο, αλλά οι στιγμές που θα ζήσει είναι μοναδικές. Στα Αγραφα η ζωή είναι σκληρή, δύσκολη, αλλά η φύση ξέρει να ανταμείβει αυτούς που επιμένουν. Στα Αγραφα τα βουνά προκαλούν και οι άνθρωποι σας προσκαλούν.

ΠΟΥ-ΠΩΣ

* Αθήνα - Καρπενήσι 284 χλμ.

* Λαμία - Καρπενήσι 78 χλμ.

* Αγρίνιο - Καρπενήσι 111 χλμ.

* Θεσσαλονίκη - Καρπενήσι 368 χλμ.

* ΚΤΕΛ Αθηνών: τηλ. 8315.991

* ΚΤΕΛ Καρπενησίου: τηλ. 0237-80013 και -800

* Αστυνομία Καρπενησίου: τηλ. 0237-22233

* Δρομολόγια ΚΤΕΛ από Καρπενήσι για τα χωριά Κερασοχώρι και Κρέντη καθημερινά 06.00 και 13.00 (εκτός Κυριακής).

* Πρατήρια βενζίνης: Στο Καρπενήσι στα χωριά Δυτική Φραγκίστα (τηλ. 0237-95316), Κρέντη (τηλ. 0237-31307), Γρανίτσα (τηλ. 0237-61284).

* Μαγαζάκι στη Βαρβαριάδα κ. Λάμπρου Κοντογούνη: τηλ. 0237-3119.

* Κοινότητα χωριού Αγράφων: τηλ. 0237-93235.

Αγροτικό ιατρείο Αγράφων: τηλ. 0237-93233.

* ΚΤΕΛ Καρδίτσας: τηλ. 0441-21411.

* Τουριστική Αστυνομία Καρδίτσας: τηλ. 0441-21534.

* Δασαρχείο Καρδίτσας: τηλ. 0441-71218.

* Ραδιοταξί Καρδίτσας: τηλ. 0441-73001-3.

* Γραφείο Οικοτουρισμού: τηλ. 0441-26345 και 42363.

* Ξενώνας Καστανιάς (κοινοτικός): τηλ. 0441-94155 και 94855.

* Ξενώνας Νεοχωρίου Αγνάντι (κοινοτικός): τηλ. 0441-93063 και 93151.

* Κοινότητα Μπελοκομίτη: τηλ. 0441-93092.

* Κοινότητα Καστανιάς: τηλ. 0441-94240.

* Ιατρείο Καστανιάς: τηλ. 0441-94100.

Διακοπές Λίμνη Πλαστήρα: Tεχνητό θαύμα σε φυσικό φόντο

Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι άνθρωποι θέλουν να γνωρίσουν την περίφημη τεχνητή λίμνη στα υψίπεδα της Καρδίτσας. Είναι λογικό. Σε ό,τι αφορά την τουριστική βιομηχανία, η πολυδιαφημισμένη περιοχή είναι μια από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες της χώρας. H γνωριμία με τη λίμνη αρχίζει σχεδόν πάντα με τον γύρο της, τα σημαντικότερα χωριά-σταθμοί του οποίου είναι το Νεοχώρι, ο Μπελοκομύτης, η Μούχα και η Καστανιά. Ο δρόμος που ανηφορίζει από την Καρδίτσα περνάει πρώτα κοντά από τον, γνωστό για τα κρασιά του, Μεσενικόλα. Εκεί δίπλα βρίσκεται η Μονή Κορώνης, ενώ το άλλο όμορφο κοντινό μοναστήρι που πρέπει οπωσδήποτε να επισκεφθείτε είναι η Μονή Πελεκητής, επάνω από τον Μπελοκομύτη. H Κερασιά βρίσκεται σ' ένα ύψωμα που προσφέρει πανοραμική άποψη στην λίμνη, ενώ η «πλαζ» στην Πεζούλα αποτελεί το δημοφιλέστερο σημείο σε ολόκληρη την περίμετρο.

Από την Πεζούλα ο δρόμος ανηφορίζει για την Φυλακτή όπου σας περιμένει άλλο ένα υδάτινο πανόραμα. Οι πραγματικές εκπλήξεις αρχίζουν δυτικότερα, μέσα στον αχανή ορεινό όγκο των Αγράφων. Εάν το όχημά σας τα καταφέρνει εκτός δρόμου, σας περιμένει εδώ ένα μεγάλο δίκτυο από γενικά βατούς, αυτή την εποχή, χωματόδρομους που διασχίζουν ένα από τα αγριότερα, ομορφότερα και λιγότερο αξιοποιημένα ορεινά τοπία στην Ελλάδα. Το μόνο που χρειάζεστε είναι ένας αξιόπιστος χάρτης και διάθεση για εξερεύνηση. Εάν παρασυρθείτε και μπείτε στην καρδιά της Ευρυτανίας θα φτάσετε έως το χωριό Άγραφα, όπου θα εντοπίσετε την κυκλική διαδρομή που επιστρέφει στο φράγμα της λίμνης.

Πίσω στο νερό, θα θελήσετε να αφεθείτε στην απλή διαδικασία της ρομαντικής ενατένισης του υδάτινου κόσμου και στις σκέψεις σας ή, καλύτερα ακόμα, στην απουσία τους. Μπορείτε επίσης να νοικιάσετε κανό, ποδήλατο ή άλογο και να εμπλουτίσετε, ανάλογα με τις διαθέσεις σας, την αλησμόνητη εμπειρία της Λίμνης Πλαστήρα.

ΔΙΑΜΟΝΗ

Οι επιλογές σας στην ευρύτερη περιοχή της λίμνης είναι πάρα πολλές, είτε επιλέξετε να μείνετε σε ξενοδοχείο είτε σε ενοικιαζόμενα δωμάτια. Φροντίστε όμως να κάνετε εγκαίρως κράτηση διότι Σαββατοκύριακα και αργίες γίνεται ένας μικρός πανικός. Τα παρακάτω αναφέρονται ενδεικτικά:

Μεσενικόλα: Ξενώνας 24410- 95419)

Φυλακτή: Ξενώνας (24410- 92840, 92850)

Νεοχώρι: Το Αγνάντι (24410- 93190, 93191), Ανατολή (24410- 93063, 93151)

Καλύβια Πεζούλας: Ξενώνας (24410- 92448, 92860), Το Κάστρο (24410- 92339)

Καστανιά: Ξενώνας Καστανιάς (24410- 94155, 94855)

Εάν δεν μπορείτε να εξασφαλίσετε δωμάτια στα παραπάνω χωριά δοκιμάστε στον ξενώνα Μητρόπολης (24410- 55860), στο «Χαγιάτι» στο χωριό Μοσχάτο (24410- 95440) και τέλος στην Καρδίτσα: Άρνη (24410- 22161), Κιέριον (24410- 71923- 6), Άστρον (24410- 23552), Αύρα (24410- 21523).

ΦΑΓΗΤΟ

Οι δυνατότητες για καλό φαγητό στο ύψος των νερών της λίμνης λιγοστεύουν, όσο αυξάνονται και πληθύνονται οι κάθε είδους ταβέρνες. Ανεβείτε λίγο πιο ψηλά, δοκιμάστε κάτι πέρα από το Νεοχώρι, αν θέλετε να ξεφύγετε από τα καθιερωμένα. Πηγαίνετε στην Καστανιά ή στην Μούχα αν δεν σας είναι απαραίτητο να φάτε με θέα. Παραδόξως οι γνωστοί ξενώνες της λίμνης έχουν και παράδοση στο καλό φαγητό. Για καφέ (ή φαγητό) με θέα, το «Αγνάντι» στο Νεοχώρι προτείνεται ανεπιφύλακτα. Είτε στο αναψυκτήριο-εστιατόριο στην «Πλαζ Πεζούλας», είτε στον Μπελοκομίτη που έχει εκτροφείο μπορείτε να δοκιμάστε πέστροφα της λίμνης. Πολύ καλό είναι το «Φαγοτόπι» στα Καλύβια Πεζούλας, αλλά ο «Κελεπούρης» στο Νεοχώρι έχει εξαιρετικά κρεατικά και καταπληκτικό σέρβις γνωρίζοντας ότι έχει να κάνει με επισκέπτες «εν αποδράσει». Μεγάλη ποικιλία από ορεκτικά και φυσικά ψητά θα βρείτε στο «Πανόραμα» του Μπελοκομίτη.

Αγροτικά Ιατρεία: Πεζούλας 24410- 92297, Καρίτσας 24410- 94992, Καστανιάς 24410- 94100. * Νοσοκομείο Καρδίτσας 24410- 40811/9, * Αστυνομία Καρδίτσας 24410- 21534

Λίμνη Πλαστήρα: Το χωριό Μορφοβούνι

Από τα μεγαλύτερα χωριά της ορεινής Καρδίτσας και της λίμνης Πλαστήρα το Μορφοβούνι. Σκαρφαλωμένο στην πλαγιά ενός βουνού περιβάλλεται δυτικά από καστανόδασος ενώ μπροστά του απλώνεται ολόκληρος ο Θεσσαλικός κάμπος.

Εκτός απ’ το Μοναστήρι της Αγίας Τριάδος, το Κέντρο Ιστορικών Μελετών και τη Λαογραφική Συλλογή στο Πολιτιστικό Κέντρο, αξίζει επίσης να επισκεφθούμε και την κεντρική εκκλησία Κοίμησης της Θεοτόκου, της οποίας οι τοιχογραφίες παρουσιάζουν εξαιρετικό ενδιαφέρον.
Αν είναι καλοκαίρι μπορούμε να καθίσουμε στην πλατεία κάτω απ’ τα πλατάνια για καφέ. Αν είμαστε λάτρεις των παραδοσιακών μεζέδων θα αναζητήσουμε κοκορέτσι, στις χασαποταβέρνες του χωριού κι ίσως σταθούμε τυχεροί. Εφόσον βρεθούμε Δεκαπενταύγουστο στην περιοχή της λίμνης Πλαστήρα και μας αρέσουν τα αυθεντικά πανηγύρια, ας το επισκεφθούμε και δεν θα χάσουμε,… αρκεί να βρούμε τραπέζι.
Για φυσιολάτρες, ερασιτέχνες ψαράδες και εραστές της εναλλακτικής άθλησης, συνιστάται άφοβα και για όλο το χρόνο μια άγνωστη στους πολλούς παραλίμνια διαδρομή που ξεκινά από το εικοστό περίπου χιλιόμετρο του δρόμου Καρδίτσας - Μορφοβουνίου και φθάνει μέχρι το νησάκι. Η ομορφιά του τοπίου θα αποζημιώσει και τον πλέον απαιτητικό, πόσο μάλλον αν η στάθμη της λίμνης επιτρέπει το πέρασμα στην νησίδα. Στο χώρο υπάρχει διαμορφωμένος χώρος και για πικνικ.
Αν ενδιαφερόμαστε για επιπλέον θέα, θα επισκεφθούμε τις κορυφές Στεφάνι, Άγιο Κων/νο, Αλαταριές. Κι εδώ… "αλλάζει ο χαβάς": μέσα από πυκνό δάσος φτάνουμε στον οικισμό του Ελληνόπυργου. Όσοι έχουμε την τάση να επισκεπτόμαστε ανεξερεύνητες σπηλιές, με δική μας ευθύνη (αν και καλύτερα να έχουμε οδηγό) μπορούμε να μπούμε στην “Αρκουδότρυπα”, ή του “πνευματικού την τρύπα”, όπως λέγεται ένα σπήλαιο με σταλαγμίτες, ανεξερεύνητο ακόμα, στα όρια των κοινοτήτων Μορφοβουνίου και Ελληνόπυργου.

Ιστορία

Το Μορφοβούνι, (παλιά Βουνέσι) είναι από τα μεγαλύτερα χωριά της ορεινής Καρδίτσας και της λίμνης Πλαστήρα. Σκαρφαλωμένο στην πλαγιά ενός βουνού περιβάλλεται δυτικά από καστανόδασος ενώ μπροστά του απλώνεται ολόκληρος ο Θεσσαλικός κάμπος. Έχει έκταση 27.000 στρέμματα περίπου η οποία ξεκινά από τα ριζά στον κάμπο μέχρι τη λίμνη Πλαστήρα. Ο οικισμός έχει μέσο υψόμετρο 780μ και ξεχωρίζει για την πυκνή του δόμηση. Σύμφωνα με την απογραφή του 1991 κατοικείται από 841 κατοίκους.

To 1881 με την απελευθέρωση της Θεσσαλίας σχηματίσθηκε ο Δήμος Νεβροπόλεως, στον οποίο συμμετείχε και το Βουνέσι. Ως ανεξάρτητη κοινότητα (1) πρωτοσυστήθηκε με το όνομα Βουνέσιον (το) με Βασιλικό Διάταγμα της 29.8.1912. Με μεταγενέστερη απόφαση (12.3.1928 μετονομάσθηκε και πήρε το περιγραφικό όνομα Ομορφοβούνιον, (από το Oμορφο + βουνό). Ουσιαστικά όμως διατήρησε όσο ίσως καμία άλλη κοινότητα το παλιό όνομα και κυρίως αυτό χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα από τους περισσότερους κατοίκους.Το 1994 το κοινοτικό συμβούλιο ζήτησε την μετονομασία από κοινότητα Μορφοβουνίου και μετατροπή σε Δήμο “Νικολάου Πλαστήρα”.Με την εφαρμογή του ΠΔ 146/11.5. 95 που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 90/19.5.95 τ.Α, με το οποίο καθορίζονται τα συμβούλια περιοχής και η έδρα τους, το Μορφοβούνι έγινε έδρα του 11ου Συμβουλίου Περιοχής.Με το σχέδιο “Ι. Καποδίστριας” η κοινότητα καταργείται και αποτελεί οικισμό του Δήμου Πλαστήρα, έδρα του οποίου ορίζεται. Τέλος, είναι η έδρα της Αρχιερατικής Περιφέρειας Νεβροπόλεως, του Συνεταιρισμού Επαγγελματιών Ψαράδων λίμνης Ν. Πλαστήρα, του Συνεταιρισμού Γυναικών λίμνης Ν.Πλαστήρα, κλπ.

Σύντομη ιστορική διαδρομή

Η ιστορία του χωριού χάνεται στα βάθη των αιώνων, αν και δεν έχει καταγραφεί ακόμα αφού απόλυτο σκοτάδι επικρατεί όχι μόνο για την ελληνιστική και Ρωμαϊκή περίοδο, αλλά και για τη Βυζαντινή. Είναι όμως απολύτως βέβαιο ότι στην περιοχή υπήρχαν διάφοροι οικισμοί και αυτό το μαρτυρούν διάσπαρτα στην ευρύτερη περιοχή αρχαία μνημεία. Λέγεται ότι το Βουνέσι ως χωριό προϋπήρξε στα ριζά του κάμπου, στην περιοχή της Ράζιας, με άγνωστο όνομα. (Επτά περίπου Κμ από τη Μητρόπολη και προς τα Κανάλια). Στη σημερινή του θέση τα διαθέσιμα στοιχεία προκύπτει ότι δημιουργήθηκε από μετακίνηση του πληθυσμού την εποχή περίπου στα τέλη του 13ου - αρχές 14ου αι. Η παράδοση θέλει τη μετακίνηση για λόγους επιδημίας, αλλά θα πρέπει να συνεκτιμηθούν οι λόγοι ασφάλειας καθώς και έλλειψης νερού.

Για το όνομα Βουνέσι δημοσιεύθηκαν μέχρι στιγμής δύο εκδοχές σύμφωνα με τις οποίες έχει αρβανιτοβλάχικη προέλευση. Η πρώτη εκδοχή θέλει να προέρχεται από Vone+τσ(ι)ε = Βονέτσ(ι)ε > Βονέτσ(ι)> Βουνέτσ'(ι) > Βουνέσι. Βουνέσι = χωριό που ιδρύθηκε κάπως αργά, όψιμα, δηλαδή είναι νέο, Νεοχώρι. Η δεύτερη να προέρχεται από το Bene + τσ(ι)ε = Μπενέτσε > Μπενέτσ(ι)' Βενέσ' > Βενέσι> Β'νεσ' > Βουνέσ'> Βουνέσι, καλό χωριό, καλός τόπος.

Την περίοδο της τουρκοκρατίας η περιοχή των Αγράφων εξασφαλίζει ένα είδος αυτονομίας, η οποία επαναβεβαιώθηκε και αργότερα με τη γνωστή Συνθήκη του Ταμασίου που υπογράφηκε στο ομώνυμο τότε χωριό στις 10.5.1525. Σύμφωνα με αυτή οι κοινότητες των Αγράφων είχαν το αυτοδιοίκητο, απαγορεύονταν να κατοικούν Τούρκοι στην περιοχή και διασφαλίζονταν η ελεύθερη επικοινωνία μεταξύ πεδινών και ορεινών περιοχών και η ελεύθερη κίνηση των πληθυσμών, ιδιαίτερα των κτηνοτρόφων. Έτσι το χωριό γίνεται πόλος έλξης και για ένα πρόσθετο λόγο αφού προσφέρεται η εκμετάλλευση ταυτόχρονα βουνού και κάμπου, όπως π.χ. οι κτηνοτρόφοι. Εδώ σταματούν διάφοροι επαγγελματίες και τεχνίτες, όπως κτίστες από την Ήπειρο, κλπ. Η δυνατότητα της εύκολης πρόσβασης και της οικονομικής συναλλαγής με τον τουρκοκρατούμενο κάμπο και ταυτόχρονα, η ελευθερία που παρείχαν τα αγραφιώτικα βουνά. Ο οικισμός ενισχύθηκε κατά καιρούς από αρκετούς κυνηγημένους από την τουρκική εξουσία και πολύ αργότερα από τους διωγμούς των Ελλήνων που έκανε ο Αλή Πασάς των Ιωαννίνων. Αρκετοί ήταν κλέφτες χρησιμοποίησαν την περιοχή για λημέρια μόνιμα ή περιστασιακά και αυτό το μαρτυρούν αρκετά κυριώνυμα από ονόματα κλεφτών όπως π.χ. "Τσιούκα", "Λίβινη", "Κελεπούρη", "Γεροθανάση", "Γιουργούση" κλπ.

Οι κάτοικοι ξεχωρίζουν για την ανυπακοή, τη λεβεντιά, το τραγούδι και προπαντός τη φιλοξενία. Στη διαδρομή του χρόνου συμμετέχουν σε όλους τους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες και τα επαναστατικά κινήματα των Αγράφων, γι’ αυτό το χωριό γνώρισε κατ΄επανάληψη σφαγές και καταστροφές. Η σημαντικότερη πιθανολογείται στην περίοδο των Ορλωφικών, (1770) οπότε το χωριό καταστράφηκε και ο πληθυσμός σφαγιάσθηκε. Στη θέση “Στεφάνι” ο Καραϊσκάκης είχε μόνιμη σκοπιά, καθώς και παλικάρια απ’ το χωριό. Οι βουνεσιώτες συμμετείχαν στους Βαλκανικούς πολέμους, τη Μικρασιατική εκστρατεία, το έπος του ΄40, και κυρίως είχαν μεγάλη συμμετοχή στην Εθνική Αντίσταση, πληρώνοντας γι’ αυτό βαρύτατο φόρο.

Το διάστημα της κατοχής και του εμφυλίου γνώρισε αλλεπάλληλες καταστροφές, με σημαδιακή χρονιά το 1943. Την άνοιξη αυτής της χρονιάς βομβαρδίστηκε απ’ τους Ιταλούς, ενώ τον Ιούνιο οι ίδιοι πυρπόλησαν το άδειο απ’ τους κατοίκους χωριό, καίγοντάς το απ’ άκρου σ’ άκρο, με εξαίρεση τις εκκλησίες, ενώ εκτέλεσαν σχεδόν όλους όσους βρήκαν στο δρόμο τους. Αρχές Δεκέμβρη του ‘43 δέχεται ξανά την επιδρομή των Γερμανών που επιχείρησαν να το κάψουν ξανά, αλλά ο βροχερός καιρός και η πυκνή ομίχλη περιόρισαν κάπως τις ζημιές.

Ο εμφύλιος πόλεμος αποδείχθηκε η χειρότερη καταστροφή αφού εκτός από τόπος συγκρούσεων δεκάδες νέα παλικάρια (περισσότερα από 100) χάθηκαν στον αδελφοκτόνο αυτό πόλεμο και τραυμάτισαν βαθιά και δίχασαν την κοινωνική ζωή του χωριού. Για κάποιο διάστημα ο πληθυσμός μετακινήθηκε σε προσφυγικούς καταυλισμούς στη Μητρόπολη και άλλα χωριά, ως “ανταρτόπληκτοι”, και αρκετοί ήταν που δεν ξαναγύρισαν πίσω μεταναστεύοντας.

Βέβαια η ιστορία της μετανάστευσης ακολουθεί αυτή των υπόλοιπων περιοχών της Ελλάδας, πόσο μάλλον στις ορεινές περιοχές. Στις αρχές του 20ου αι. αρκετοί Βουνεσιώτες μετανάστευσαν κυρίως στην Αμερική. Από αυτούς αρκετοί πλούτισαν και βοήθησαν το χωριό με τον τρόπο τους, χρηματοδοτώντας ανακαίνιση εκκλησιών, δωρεές και ρουχισμό σε περιπτώσεις ανάγκης.

Η κατασκευή του φράγματος και η κάλυψη της Νεβρόπολης από τα νερά της λίμνης, στέρησε από τους κατοίκους κάποιες εύφορες εκτάσεις με αποτέλεσμα να πληγεί η τοπική οικονομία. Την δεκαετία του ‘60 πολλοί μετανάστευσαν στην Δυτική Ευρώπη και κυρίως σε Γερμανία και Σουηδία. Την δεκαετία του ’70 η μετανάστευση πήρε μορφή επιδημίας και η κοινότητα γνώρισε πρωτοφανή πληθυσμιακή συρρίκνωση. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι το 1961 η κοινότητα αριθμούσε 1.461 κατοίκους, ενώ το 1991 παρουσιάζει μόλις 841 την στιγμή που οι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους είναι 1.585!

Οι μετανάστες αποτελούν σημαντικό παράγοντα ανάπτυξης του χωριού, αφού από το 1976 είναι οργανωμένοι σε Συλλόγους Μορφοβουνιωτών στην Αθήνα, το Βόλο και την Καρδίτσα. Οι Σύλλογοι εκτός απ’ τις εκδηλώσεις που οργανώνουν στην έδρα τους για τη διατήρηση των δεσμών των μελών τους, παρουσιάζουν έντονη δραστηριότητα και στο χωριό. Στα εικοσιδύο χρόνια λειτουργίας έκαναν σημαντικά έργα υποδομής όπως την ανέγερση π.χ. του Πολιτιστικού Κέντρου, και άλλα έργα εξωραϊσμού. Καταλυτική είναι η συμβολή τους στην οργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων. Από το 1987 στην Αθήνα εκδίδουν τριμηνιαία ανελλιπώς πολυσέλιδη εφημερίδα, την “Βουνεσιώτικη Φωνή”.

Η Κοινότητα έχει αναδείξει κατά καιρούς σημαντικούς άνδρες με προσφορά στην ιστορία, τα γράμματα και τις τέχνες καθώς και δεκάδες επιστήμονες. Αξίζει ενδεικτικά να αναφερθεί ότι σε τούτο τον τόπο έχουν τις ρίζες τους σπουδαίοι άνδρες, όπως ο Νικόλαος Πλαστήρας, ο γνωστός συγγραφέας Αντώνης Σαμαράκης, ο ζωγράφος Δημήτρης Γιολδάσης, αλλά και άλλοι λιγότερο επώνυμοι αλλά με σημαντική προσφορά, όπως ο Κώστας Καφαντάρης, (ο Νικηταράς της Αντίστασης), ο στρατηγός Θ.Πετζόπουλος, ο ζωγράφος Αρης Σαμαράκης, ο παλιός τραγουδιστής δημοτικών τραγουδιών Γιώργος Νάκος (και ηθοποιός της επιθεώρησης), άλλοι τραγουδιστές δημοτικών τραγουδιών όπως οι αφοί Σκούφη στη Θεσσαλονίκη, ο Δ. Κατοίκος στην Αθήνα, κλπ.

Τουριστικά η κοινότητα δεν έχει αναπτυχθεί, όμως το Πάσχα και κυρίως τον Αύγουστο σφύζει από ζωή, χάρη στους ξενιτεμένους που επιλέγουν το χωριό για διακοπές. Τα τελευταία χρόνια καταβάλλονται σοβαρές προσπάθειες για την δημιουργία υποδομών, Ήδη η Κοινοτική Επιχείρηση Μορφοβουνίου ολοκληρώνει την κατασκευή κοινοτικού Ξενώνα και τέλος του 2000 θα δοθεί σε χρήση

Μικρός Οδηγός Ψυχαγωγίας
Ο επισκέπτης εκτός απ’ το Μοναστήρι της Αγίας Τριάδος, το Κέντρο Ιστορικών Μελετών και τη Λαογραφική Συλλογή στο Πολιτιστικό Κέντρο, αξίζει επίσης να επισκεφθεί και την κεντρική εκκλησία Κοίμησης της Θεοτόκου, της οποίας οι τοιχογραφίες παρουσιάζουν εξαιρετικό ενδιαφέρον.
Αν είναι καλοκαίρι μπορείτε να καθίσετε στην πλατεία κάτω απ’ τα πλατάνια για καφέ. Οι λάτρεις των παραδοσιακών μεζέδων ας αναζητήσουν κοκορέτσι, στις χασαποταβέρνες του χωριού κι ίσως σταθούν τυχεροί.
Όσοι βρίσκονται Δεκαπενταύγουστο στην περιοχή της λίμνης Πλαστήρα και γοητεύονται από αυθεντικά πανηγύρια, ας το επισκεφθούν και δεν θα χάσουν,… αρκεί να βρουν τραπέζι.
Για φυσιολάτρες, ερασιτέχνες ψαράδες και εραστές της εναλλακτικής άθλησης, συνιστάται άφοβα και για όλο το χρόνο μια άγνωστη στους πολλούς παραλίμνια διαδρομή που ξεκινά από το 20ό περίπου χμ του δρόμου Καρδίτσας _ Μορφοβουνίου και φθάνει μέχρι το νησάκι. Η ομορφιά του τοπίου θα αποζημιώσει και τον πλέον απαιτητικό, πόσο μάλλον αν η στάθμη της λίμνης επιτρέπει το πέρασμα στην νησίδα. Στο χώρο υπάρχει διαμορφωμένος χώρος και για πικ – νικ.
Όσοι ενδιαφέρονται για επιπλέον θέα, ας επισκεφθούν τις κορυφές Στεφάνι, Άγιο Κων/νο, αλαταριές.
Όσοι έχουν την τάση να επισκέπτονται ανεξερεύνητες σπηλιές, με δική τους ευθύνη μπορούν να επισκεφθούν την “Αρκουδότρυπα”, ή του “πνευματικού την τρύπα” όπως λέγεται μια σπηλιά που είναι στα όρια των κοινοτήτων Μορφοβουνίου και Ελληνοπυργου.

Πηγήhttp://www.plastiras.gr/greek/rmunits_morfovouni.html

Λίμνη Πλαστήρα: Μεσενικόλας

Ο Μεσενικόλας είναι ένα γραφικό κεφαλοχώρι, χτισμένο στα 700 μέτρα περίπου, που έχει συνδέσει το όνομά του με το καλό κρασί. Και αυτό γιατί οι κάτοικοί του ασχολούνταν με την αμπελοκαλλιέργεια τουλάχιστον από τον 18ο αιώνα. Ασχολία που τη συνεχίζουν με μεγάλη επιτυχία μέχρι σήμερα. Ξακουστό είναι το σκούρο κόκκινο κρασί "Μαύρο Μεσενικόλα" το οποίο, εδώ και μερικά χρόνια, έχει χαρακτηριστεί Ο.Π.Α.Π. (Ονομασίας Προέλευσης Ανωτέρας Ποιότητας). Ομως καλλιεργούνται και κάποιες άλλες ποικιλίες αμπελιών, με την ίδια αγάπη και φροντίδα από τους παραγωγούς.

Σαφώς και αξίζει μία επίσκεψη στο χωριό, στο οποίο θα μας εντυπωσιάσει η όμορφη πλακόστρωτη πλατεία του, με τα τεράστια πλατάνια, τα γραφικά καλντερίμια που οδηγούν στις γειτονιές του, αλλά και... τα ψητά και τα γλυκά κουταλιού που θα μας σερβίρουν στις ψησταριές και στα καφενεία. Ο Μεσενικόλας κάθε καλοκαίρι σφύζει από ζωή, καθώς οι ντόπιοι που είναι πολύ δεμένοι με τον τόπο τους, δε χάνουν ευκαιρία να βρεθούν για ολιγοήμερες ή πολυήμερες διακοπές στην πατρική τους γη.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η "Γιορτή Κρασιού" που διοργανώνεται κάθε χρόνο, σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο, από 13 μέχρι 15 Αυγούστου, με τη συμμετοχή γνωστών καλλιτεχνών, πολυάριθμου κόσμου, άφθονου κρασιού και άφθονου κεφιού (συνεπεία κρασιού). Αν λοιπόν βρεθήτε στην περιοχή αυτό το διάστημα, μην παραλείψετε να επισκεφθείτε τη "Γιορτή Κρασιού", να περάσετε μία ή και περισσότερες αξέχαστες βραδιές, φυσικά με τη συντροφιά αυτού του νέκταρ που ονομάζεται "Μαύρο Μεσενικόλα". Φεύγοντας από το χωριό φροντίστε να κάνετε τις προμήθειές σας από το τοπικό οινοποιείο για να έχετε συντροφιά τις κρύες νύχτες του χειμώνα.

Πηγήhttp://www.odigoslimnisplastira.gr/index.php?page=xoria/mesenikolas/

Χωριά της Λίμνης Πλαστήρας: Μοσχάτο

Το Μοσχάτο είναι ένα γραφικό χωριό με πολλά πέτρινα σπίτια και πλακόστρωτα δρομάκια. Είναι χτισμένο στα 450 μέτρα υψόμετρο και απέχει μόλις 15 χλμ από την πόλη της Καρδίτσας. Την παλαιότερη αναφορά στο χωριό τη συναντάμε στο παρεκκλήσι της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος που βρίσκεται στην Ι. Μονής Πέτρας Καταφυγίου η οποία αναφέρει ως δωρητή για την αγιογράφηση τον ‘’μοναχό Ανθιμο εκ κώμης Βλάσδου’’ (η παλιά ονομασία του Μοσχάτου), το Δεκέμβριο του 1673.

Στην πλακόστρωτη πλατεία του μαζεύει αρκετούς επισκέπτες, ιδίως τους καλοκαιρινούς μήνες, που έρχονται εδώ για να απολαύσουν δροσιά, νόστιμους μεζέδες και όμορφη θέα προς τον κάμπο. Λίγο πριν την είσοδό μας στο χωριό υπάρχει ένα μικρό όμορφο πέτρινο γεφύρι, το οποίο είναι αφετηρία ενός ανακατασκευασμένου πλακόστρωτου μονοπατιού που πολύ έξυπνα έχει ονομαστεί "χασομέρι’’. Αξίζει μία βόλτα στο καλντερίμι και στο παρελθόν, πάντα με διάθεση γιά ... χασομέρι. Αλλωστε δεν υπάρχει λόγος να επισκεπτόμαστε τόσο όμορφα μέρη και να κινούμαστε σε ρυθμούς μεγαλούπολης. Βγαίνοντας από το Μοσχάτο με κατεύθυνση προς τη Λίμνη θα δούμε μία πινακίδα αριστερά σε χωματόδρομο που μας οδηγεί στο μεταβυζαντινό ξωκκλήσι του προφήτη Ηλία.

Πηγήhttp://www.odigoslimnisplastira.gr/index.php?page=xoria/mosxato/

Ο γύρος της λίμνης

Η παραλίμνια εμπειρία ...

Οι πινακίδες από Καρδίτσα οδηγούν στον ανηφορικό ασφαλτοστρωμένο δρόμο για την τεχνητή Λίμνη Ν. Πλαστήρα, σε υψόμετρο 800 μ .και έκτασης 25.000 στρεμμάτων. Σε μισή ώρα περίπου φτάνει κανείς στη Λίμνη Πλαστήρα και στα 14 χωριά της. Η περιοχή είναι από τις ομορφότερες των Αγράφων που δημιουργήθηκε όταν τα νερά του Μέγδοβα κατέκλυσαν το οροπέδιο της Νεβρόπολης. Το ενδιαφέρον της περιοχής εντοπίζεται στη σύνθεση στοιχείων από τον ορεινό πολιτισμό και απ' αυτόν του κάμπου. Οι διάφορες διαδρομές σε περιοχές της λίμνης είναι συναρπαστική εμπειρία. Το τοπίο με την πλούσια βλάστηση (έλατα, βελανιδιές, καστανιές, πλατάνια), τις εναλλαγές, τα κατάφυτα βουνά, και τους χείμαρρους θα εντυπωσιάσει και θα γοητεύσει φυσιολάτρες, ορειβάτες, πεζοπόρους, περιηγητές. Στα δάση της περιοχής ζουν αγριογούρουνα, ζαρκάδια, λύκοι και αλεπούδες.

Κύριες δραστηριότητες στην περιοχή

Στα όρια της διαδρομής αυτής ο επισκέπτης μπορεί να αναπτύξει πολλές και ποικίλες δραστηριότητες. Υπάρχει Τοπικό Γραφείο Οικοτουρισμού, Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Έρευνας και Ενημέρωσης, Εκπαιδευτικό Δάσος, Οικολογικά Μονοπάτια, Βοτανικός Κήπος, Πειραματικός Αγρός Οργανικής Καλλιέργειας, Υδροβιολογικός Σταθμός, Παρατηρητήριο, Ορειβατικό Καταφύγιο, χιονοδρομικό κέντρο, (στοιχειωδώς οργανωμένο). Προσφέρονται δυνατότητες για ιππασία, ποδηλασία, πεζοπορία, ψάρεμα κλπ. Επισκέψιμο, σχεδόν όλες τις ημέρες το χρόνο, είναι και το μοναστήρι της Παναγίας της Πελεκητής κοντά στην Καρίτσα, Τηλ 0441 94 747. Το κύριο οδικό δίκτυο είναι ασφαλτοσρωμένο. (ένα μικρό μέρος βρίσκεται σήμερα στο στάδιο ολοκλήρωσης). Πεζοπορική διαδρομή Ζυγογιανέικα - Μπορλέρο. Νεράιδα - Βουτσικάκι και άλλες μικρότερες. Περισσότερες πληροφορίες στον κάθε οικισμό της περιοχής.

Οικισμοί από τους οποίους περνάει η διαδρομή

ΚΕΡΑΣΙΑ

ΛΑΜΠΕΡΟ (Τιτάι)

ΜΕΣΕΝΙΚΟΛΑΣ

ΜΟΡΦΟΒΟΥΝΙ (Βουνέσι)

ΜΟΣΧΑΤΟ

ΚΑΡΟΠΛΕΣΙ

ΚΑΣΤΑΝΙΑ

ΚΑΡΒΑΣΑΡΑΣ

ΚΑΡΙΤΣΑ

ΜΠΕΛΟΚΟΜΙΤΗΣ

ΝΕΟΧΩΡΙ

ΠΕΖΟΥΛΑ

ΦΥΛΑΚΤΗ (Σερμενίκ/Πολιάνα)

Πηγήhttp://www.ecoguide.gr/gr/road/show_road.php3?Id=4